პოეზია (თარგმანი)

პა­ულ ცე­ლა­ნი – ლექსები

paul-celan-576

გერმანულიდან თარგმნა ზვიად რატიანმა

* * *

გა­და­არ­ჩიე ნუ­შის­გუ­ლე­ბი.

გა­და­არ­ჩიე, და ყვე­ლა­ზე უმ­წა­რე­სი, ძილს რომ გიფ­­თხობ­და,

მე გად­მო­მე­ცი.

 

თვალს რომ ახ­ელ­დი და ჯერ ვერ­ვინ ვერ გხე­დავ­და, მე შენს მზე­რას ვე­ძებ­დი უკ­ვე

და სა­­დუმ­ლო ძა­ფის ბო­ლოს ჩემ­­კენ ვით­რევ­დი,

რო­მელ­საც ცვა­რი მოჰ­­ვე­ბო­და შე­ნი ფიქ­რე­ბის

და წვეთ-წვე­თო­ბით ავ­სებ­და ჭურ­ჭელს,

სა­დაც ეს­ვე­ნენ უც­ხო­თა­გან სა­­მე­დოდ და­ფა­რუ­ლი ჩე­მი სიტყ­ვე­ბი.

 

და იქ პო­ვებ­დი შენს ერ­თა­დერთ ნამ­­ვილ სა­ხელს, შე­ნად გა­ჩე­ნილს,

და სა­კუ­თა­რი თა­ვი­სა­კენ უდრ­­ვინ­ვე­ლად მი­­ბი­ჯებ­დი.

მსუ­ბუ­ქად ვცემ­დი ჩემს ურ­­ებს მოწ­­რი­­ლე გრდემ­­კა­დონ­ზე შე­ნი სი­ჩუ­მის

და შენ­­კენ­­­­რა­ფი ჩე­მი სმე­ნა

კვდე­ბო­და და გეხ­ვე­­და მკვდა­რი ხე­ლე­ბით,

მე­რე კი, ერ­თად მი­მა­ვალ­ნი, სა­ღა­მოს კვეთ­დით.

 

მე გად­მო­მე­ცი უმ­წა­რე­სი,

გა­და­არ­ჩიე ნუ­შის­გუ­ლე­ბი.

 

ცი­ნე­რა­რია

კე­დელს შხუ­­ლით გა­და­ევ­ლო გა­დამ­­რე­ნი შუ­ბე­ბის გუნ­დი.

ამ­ოგ­­­ლორ­ტია გუ­ლე­ბი­დან წყალ­­ცე­ნა­რე­ნი, ჩვენ­ზე­მოთ კი უკ­ვე ზღვა არ­ის.

შუ­ად­ღის ვარ­­­­ლავ-მე­დუ­ზე­ბის სი­ნათ­ლის­გან გა­დამ­­ვან­და ფსკერ­ზე გო­რა­კი –

დაც­ლი­ლი არ­ის შხა­მი­სა­გან მი­სი სიმ­­ვა­ნე, რო­გორც თვა­ლი, ახ­­ლი­ლი სიკ­­დი­ლის იქ­ით…

ხე­ლის­გუ­ლე­ბით დიდ­ხანს ვხა­პეთ ძირ­გამ­­­და­რი ნა­ვი­დან წყა­ლი:

წყა­ლი, რო­მე­ლიც სიბ­ნე­ლი­დან ამ­­ინ­თხა და სა­ტევ­რით ვე­ღარ გა­დაჭ­რი.

მახ­სოვს, რა­ღა­ცას მიმ­ღე­რო­დი, და ჩვენ ერ­თად გა­დავ­წა­ნით ნის­­ში მე­სე­რი:

ვინ იც­ის, იქ­ნებ გუ­ლის­ცე­მამ ხე­ლახ­ლა გაგ­­­­ვას, მოგ­ვა­კითხავს რო­ცა ჯა­ლა­თი;

ვინ იც­ის, იქ­ნებ შე­ბარ­ბაც­დეს ჩვენ­ზე­მოთ კოშ­კი და ყი­ჟი­ნით სახ­­ჩო­ბე­ლა წა­მო­­მარ­თოს;

ვინ იც­ის, იქ­ნებ სა­ხე წვერ­მა დაგ­ვი­სა­ხიჩ­როს ან გა­წით­­დეს ქე­რა თმა შე­ნი.

ამ­ოგ­­­ლორ­ტია გუ­ლე­ბი­დან წყალ­­ცე­ნა­რე­ნი, ზე­მოთ – ზღვა არ­ის.

 

ბრე­ტო­ნის ნა­პი­რი

თავ­მოყ­რი­ლია ყვე­ლა­ფე­რი, რაც კი გვი­ნა­ხავს,

რა­თა მე და შენ გვითხ­რას, მშვი­დო­ბით.

ზღვა, მი­წი­სა­კენ ღა­მე­­ბის მსრო­ლე­ლი ჩვენ­­ვის,

ქვი­შა, ჩვენ­სა­ვით გაბ­ნე­­ლი იმ ღა­მე­ებ­ში

და ჟან­­წი­თე­ლი ფე­რის ღე­რო მთის მა­ნა­ნა­სი,

რო­მელ­შიც პირ­ვე­ლად შეგ­ვემ­თხ­ვა სამ­ყა­რო.

 

* * *

მოხ­ვე­დი ჩემ­თან სა­­თე­ბით სავ­სე პეშ­ვე­ბით, მე კი გითხა­რი:

თაფ­ლის­ფე­რი არა გაქვს თმე­ბი.

 

ტან­­ვის სას­წორ­ზე და­­ფი­ნე შე­ნი ნაწ­ნა­ვი, მან გა­და­წო­ნა სიმ­ძი­მე ჩე­მი.

 

ზღვით მო­სუ­ლებ­მა, მათ დატ­ვირ­თეს გემ­ბა­ნე­ბი და წა­­ღეს გა­სა­ყი­დად

ნე­ტა­რე­ბის ბაზ­რებ­ზე თმე­ბი –

 

შენ შე­მომ­ცი­ნე სი­შო­რი­დან, მე კი, ჯე­რაც მსუ­ბუქ გარ­­ში შე­ყუ­ჟუ­ლი,

შენ­­კენ ავ­ტირ­დი.

შე­მოგ­ტი­რო­დი: თაფ­ლის­ფე­რი არა გაქვს თმე­ბი! ის­­ნი ზღვის წყალს,

ხო­ლო შენ კი ნაწ­ნა­ვებს ყი­დი…

 

შენ აჩ­ურ­ჩულ­დი: მათ აავ­სეს სამ­ყა­რო ჩე­მით, მე და­გი­ტო­ვე გუ­ლის­ხევ­ში

ვიწ­რო ბი­ლი­კი!

 

თქვი: აიფ­­რე წე­ლი­წად­თა ხმე­ლი ფო­თო­ლი – უკ­ვე დრო არ­ის, რომ მოხ­ვი­დე

და მე­ამ­ბო­რო!

 

თაფ­ლის­ფე­რია წე­ლი­წად­თა ხმე­ლი ფო­თო­ლი, ხო­ლო შე­ნი თმა – არა…

 

ნა­ჯა­ხე­ბით მო­თა­მა­შე

შვი­დი სა­­თი ღა­მე­ში და ამ­დე­ნი­ვე სიფხიზ­ლის წე­ლი,

ნა­ჯა­ხე­ბით მო­თა­მა­შე,

წევ­ხარ შენ ჩრდილ­ში აღმ­­­გა­რი მკვდრე­ბის

– ო ხე­­ბი, რო­მე­ლიც შენ არ მო­გი­ჩე­ხავს, –

თა­ვით ართ­­მუ­ლის ბრწყინ­ვა­ლე­ბის­კენ,

ხო­ლო ფე­ხე­ბით – სი­საწყ­ლის­კენ იმ­ის, რაც ითქ­მის.

წევ­ხარ შენ ასე, ნა­ჯა­ხე­ბით მო­თა­მა­შე,

 

და თან­და­თან ელ­ვარ­დე­ბი, რო­გორც ის­­ნი.

 

მა­რი­­ნა

თმა იას­ამ­ნად აღ­არ გიყ­ვა­ვის, შე­ნი სა­ხე – სარ­კის შუ­შაა.

რო­გორც სო­დო­მი ბა­ბი­ლო­ნის­კენ, ერ­თი თვა­ლი­დან მე­­რეს­კენ იწ­ევს ღრუ­ბე­ლი.

კოშკს ისე მოწყ­ვეტს, რო­გორც ფო­თოლს, და გო­გირ­დის ბუჩ­­ნა­რი­ვით აბ­უყ­ბუყ­დე­ბა.

 

ელ­ვად იპ­­ბა შე­ნი ბა­გე – ბნელ უფს­­რულ­ში ვი­­ლი­ნოს ნამ­­­­რე­ვი მო­ჩანს.

ხემს აატ­­კებს თოვ­ლის­ფე­რი კბი­ლე­ბით ვი­ღაც: მშვე­ნი­­რო ლერ­წა­მო, ამ­ღერ­დი!

 

საყ­ვა­რე­ლო, შენ ხომ ჯე­რაც ლერ­წა­მი ხარ, ხო­ლო ჩვენ – წვი­მა;

უძ­ვირ­ფა­სე­სი და უბ­ად­ლო ღვი­ნო არ­ის შე­ნი ტა­ნი და ვე­წა­ფე­ბით;

 

პუ­რის ყა­ნა­ში გა­რი­ყუ­ლი ნა­ვი არ­ის შე­ნი გუ­ლი, მი­ვა­ცუ­რებთ ჩვენ მას ღა­მის­კენ;

სი­ლურ­ჯით სავ­სე ქო­თა­ნი ხარ და მსუ­ბუ­ქად ზედ გვეღ­­რე­ბი, რო­ცა ვი­ძი­ნებთ.

 

აი, კარ­ვის წინ იკ­რი­ბე­ბა ის­­­ლი, ჩვენ კი გმარ­ხავთ, შე­ნით მთვრა­ლე­ბი.

აი, სამ­ყა­როს საფ­ლა­ვის ქვა­ზე აწკ­რი­ალ­და ჟან­გი­­ნი მო­ნე­ტა სიზ­­რის.

 

* * *

ის თმას ივ­არ­ცხ­ნის, მკვდარს ვარ­ცხ­ნი­ან რო­გო­რაც, ისე.

ის გუ­ლის­პირ­ში ჩა­ცუ­რე­ბულს, ატ­­რებს ცის­ფერ

 

ნა­ტეხს, რო­მე­ლიც სამ­ყა­როა, ბა­წარ­ზე აც­მულს.

მცოდ­ნე სიტყ­ვე­ბის, ის იღ­­მის მხო­ლოდ და მაც­დურ

 

ღი­მილს, ღვი­ნო­ში გა­ზა­ვე­ბულს, მო­გაწ­­დის თა­სით.

და თუ გსურს იყო სამ­ყა­რო­ში, მორ­ჩი­ლად დაც­ლი.

 

შენ ხარ სუ­რა­თი, რო­მელ­საც ის ნა­ტეხ­ში ზვე­რავს,

რო­ცა კი დახ­რის სი­ცოცხ­ლის­კენ ფიქ­რი­ან მზე­რას.

 

სან­­ლის შუქ­ზე

წიგნს გა­და­ფურ­­ლავს ბალ­ნი­­ნი თი­თე­ბით ბე­რი: სექ­ტემ­ბე­რია.

ნა­ად­რევ თოვ­ლად და­ემ­ხო­ბა იაზ­­ნი მა­ღალ ყა­ნა­ში.

ტყე სა­მა­ჯუ­რად მო­გეძღ­­ნე­ბა; რო­გორც მკვდა­რი, გა­უყ­ვე­ბი და­ჭი­მულ კა­ნაფს.

სი­ლურ­ჯე­თა­გან უბ­ნე­ლე­სი ჩა­გეღ­­რე­ბა გაშ­ლილ თმა­ში, სიყ­ვა­რულ­ზე გი­ამ­ბობ ამ­ბავს:

ღრუბ­ლე­ბი­სა და ნი­ჟა­რე­ბის, და წვი­მა­ში გაკ­ვირ­ტუ­ლი ნა­ვე­ბის ამ­ბავს,

ამ­ბავს ფურ­­­ლი­სას თი­თებ­შო­რის გამ­­­­ტა­რი კვი­ცის –

წყვდი­­დი კარ­საც შე­მო­ამ­­­რევს, მე კი გიმ­ღე­რი:

რო­გორ ვცხოვ­რობ­დით აქ?

 

კე­ნო­ტა­ფი

მი­მო­აბ­ნიე, მგზავ­რო, შე­ნი ყვა­ვი­ლე­ბი, გა­ბე­დუ­ლად მი­მო­აბ­ნიე:

შენ მათ ჩა­აწ­­დენ სიღ­­მე­ებს,

ბა­ღებს.

 

ვინც აქ უნ­და წო­ლი­ლი­ყო, ის არ წევს

არ­სად. მაგ­რამ გვერ­დით მის­წო­ლია მთე­ლი სამ­ყა­რო.

სამ­ყა­რო, რო­მელ­მაც თვა­ლი აახ­­ლა,

რა­თა გა­ნას­­ვა­ოს სხვა­დას­­ვა ფე­რე­ბი.

 

მას კი, ამ­დე­ნი რა­მის მნახ­ველს, თა­ვი ყო­ველ­­ვის

ბრმებ­თან ეჭ­­რა:

რაც ხვდე­ბო­და, წყვეტ­და უკ­ლებ­ლივ:

ის წყვეტ­და სურ­ნელს –

და­­ნა­ხეს, არ შე­არ­ჩი­ნეს.

 

და ის წა­ვი­და, უც­ნა­­რი იგ­­მა წვე­თი:

ზღვა.

და თევ­ზე­ბი –

თუ გა­ცურ­­ნენ მის­კენ თევ­ზე­ბი?

 

სიმ­ღე­რა უდ­აბ­ნო­ში

გა­მო­­ნას­­ვა თა­­გუ­ლი უშ­­ვე­სი ფოთ­ლე­ბის­გან მახ­ლობ­ლად აკ­რის.

მი­ვა­ჭე­ნებ­დი შავ ბე­და­ურს და შიშ­ვე­ლი სა­ტე­ვა­რით სიკ­­დილს ვზა­რავ­დი.

ხის თა­სე­ბი­დან ვსვამ­დი ნა­ცარს, ამ­­ხა­პულს ჩა­ფერ­­ლი­ლი წყა­რო­დან აკ­რის.

ცის ნან­­რე­ვებ­ში მი­ვი­წევ­დი და სა­ხე­ზე დაშ­ვე­ბუ­ლი მქონ­და ზა­რა­დი.

 

ან­გე­ლო­ზე­ბი მომ­­­და­რიყ­­ნენ და ბრმა იყო უკ­ვე ღმერ­თიც მახ­ლობ­ლად აკ­რის.

არ­­ვინ დარ­ჩა – მა­ნუ­გე­შოს, მათ­გან, ვინც აქ და­დი­ოდ­ნენ მდუ­მარ ლან­დე­ბად.

ორ­ად გა­­პო მთვა­რის დის­კოც, პა­ტა­რა და უნ­ედ­ლე­სი ყვა­ვი­ლი აკ­რის.

ხე­ლის­თი­თე­ბი გა­იხ­ლარ­­ნენ ჟან­­მო­დე­ბულ ბეჭ­დებ­შო­რის ეკ­ალ­ბარ­დე­ბად.

 

და მეც და­ვემ­ხე, რომ ვმთხვე­­დი, რო­გორც მცვე­ლი და მლოც­ვე­ლი, სიწ­მინ­დეს აკ­რის.

ღა­მეს აბ­ჯა­რი გარ­­ვე­­და და შეხ­­ნი­ლი სა­კინ­ძე­დან ჟო­ნავ­და სის­­ლი.

მე კი, მო­ღი­მარ ძმად ქცე­­ლი, უკ­ვე რკი­ნის ქე­რუ­ბი­მი ვი­ყა­ვი აკ­რის.

ამ­­ვი­ძა­ხე კვლავ სა­ხე­ლი და ვიგ­­ძე­ნი: ამ­­ალ­­ნენ ღაწ­ვე­ბი რის­­ვით.

 

* * *

მერ­ყე­ვო გუ­ლო,

წარ­მარ­თებ­მა შენ­­ვის აშ­­ნეს

ეს ქა­ლა­ქი სან­­ლებ­სა და სა­­თებს შო­რის,

და ჰა, ამ­ხედ­­დი

და წყა­როს­კენ გა­­ჭე­ნე ალ­ვის ხე­­ბი,

იქ, სა­დაც ას­ობს ჟღე­რად ის­რებს

მდუ­მა­რე­ბის მე­ცი­ხოვ­ნეთ ღა­მის ფლე­­ტა

და წყალს უხ­ვედ­რებს ას­­რეკ­ლად,

ხო­ლო ნა­პირ­ზე

მი­მო­დის ფიქ­რი, შე­ნიღ­ბუ­ლი, სმე­ნად­­ცე­­ლი:

არ­­ფე­რი

არ ამჟ­ღავ­ნებს აქ თა­ვის სა­ხეს,

სიტყ­ვა კი, თავ­ზე რომ დაგ­ნა­თის,

გვიმ­რის ღერ­ზე შე­ცო­ცე­ბულ

ხო­ჭოს იჯ­­რებს.

© “არილი”

Facebook Comments Box