• პოეზია

    მარიამ წიკლაური – ლექსები

    ოქროს თევზი

    ეი, მეთევზევ, სცადე ერთხელაც,
    იქნებ, დღეს მაინც ამოვყვე ბადეს.
    რა იცი, ეგებ ოქროს თევზი ვარ,
    გცდის იღბალი და ფეხდაფეხ დაგდევს.
    მიდი, უფრო შორს ისროლე ბადე,
    ნაპირთან ახლოს არ მიყვარს ცურვა.
    ნატვრის წამია! ახლა დამიჭერ!
    მელი და გულში კიდევაც გძულვარ.
    იცი, რად მიღირს, მეფურ სურვილებს,
    ჩემი ძალა და ნება ვაკმარო?
    ეი, მეთევზევ, ერთხელაც სცადე,
    ფეხქვეშ გაგიგო ეგებ სამყარო.
    მაგრამ გაშინებს სიღრმე და ვიცი,
    ლუკმა იშოვო – ბევრია ეგეც!
    გაუტეხელი ფიცივითა ვართ –
    ერთმანეთს დღემდე ვერაფრით ვერგეთ.
    წყევლაა – მსურდეს, ეგ სიღატაკე
    გიქციო ხელში ჯადოსნურ კვერთხად,
    შენ კი კოჭამდე წყალში იდგე და
    ერთი სამეფო სურვილიც ვერ თქვა.
    მე სასახლეებს ოქროთი ვავსებ,
    ვახშმად რომ გექცე, სადა მცალია?!
    შედი, მეთევზევ, შედი თამამად,
    სადაც უფსკერო ლურჯი წყალია.
    ისროლე ბადე! ღმერთს ასე უნდა,
    ნატვრა გასწავლო, სანამ ვარ ახლოს.
    ოქროს თევზი ვარ! ოქროს თევზი ვარ,
    არ შეცდე, ხელი არაფრით მახლო!
    ბადეს თავადვე ავცდები დღესაც,
    ყველას ვუსხლტები ხელიდან მარჯვედ,
    რადგან ღვთის თვალი ზღვის სიღრმეშიაც
    ასი ათასი თევზიდან მარჩევს.
    ან იქნებ მე ვარ… მე – მებადური,
    შენს მოხელთებას თავად ვაპირებ
    და ჩემთვის შენ ხარ ის ოქროს თევზი,
    ბადით ხელში რომ ველი ნაპირზე?

    დედები ადრე დგებიან დილით

    დედები ადრე დგებიან დილით.
    ხურდა ფულივით ეძებენ საქმეს,
    რომ გაამართლონ უსიზმრო ძილი,
    დაღლილ თვალებს რომ ვერაფრით აგნებს.
    დედები ადრე დგებიან დილით,
    აღებენ ცას და ორპირში დგანან,
    ანიავებენ დასაფქვავ ტკივილს
    და მოჩვენებებს მიჰგვანან თავად.
    დედებმა ზუსტად იციან ისიც,
    რომ მარტოობა დააქვთ მუცლებით,
    და არ აჩენენ ქმარ-შვილის შიშით
    და სიკვდილამდე უხმოდ უძლებენ.
    თეთრი იის რძე დასდით კერტიდან,
    საბრალო დედებს ცრემლებიც რძის სდით,
    ცეცხლი გადმოდის მათი მკერდიდან
    ტკივილებისგან გულები მისდით.
    დედებს ყველაზე მეტად სწამთ ღმერთის,
    ყველაზე მეტი ცოდვების გამოც.
    ფსალმუნებივით კითხულობს ქმარი
    იმათი თბილი სხეულის კანონს.
    არც ასაკი აქვთ წლებით მოფენილთ,
    შემოიხვევენ გრიგალს ლოდივით,
    ზედ დაიდგამენ სახლის ობელისკს,
    უღალატობით შუბლს იბლონდავენ.
    დედის ფიქრების გაფოთლავს სურო
    სამყაროს, მაგრამ არ იცის არვინ,
    რატომ დგებიან დედები ადრე
    და ლექსებს წერენ ჩუმად და მალვით.
    დედები ადრე დგებიან დილით.
    სიყვარულის და ომის ბატონებს
    არ უყვართ ხოლმე დედების ძილი,
    როგორც სიმშვიდე – ვნების ფანტომებს.
    ბედნიერების ალღო აქვთ მაინც,
    ძელქვებად დგანან სამყაროს ბაღში
    და სიკვდილამდე ელიან რაინდს,
    ვისგანაც სურთ, რომ გაუჩნდეთ ბავშვი.
    და იქცნენ დედად, ბოლოსდაბოლოს,
    და დაილიოს მდინარეც ზღვასთან.
    რად ეჩვენებათ დედებს, რომ მათი
    ბედნიერება დარჩა სულ სხვასთან?
    ნაბიჯს თამამად ადგამენ მაინც,
    ზოგი ზეცაში ფრენასაც ბედავს.
    კაცს ეგონება, ღმერთს უთანხმებენ
    ცხად-სიზმრის ყველა წვრილმანს და დეტალს.
    დედები ადრე დგებიან დილით,
    ხურდა ფულივით ეძებენ საქმეს.
    დედობისათვის არც ახსოვთ, თითქოს,
    თავისი თავი რა უცებ დათმეს.
    აფათურებენ დაძარღვულ ხელებს,
    რომ მიაკვლიონ გულს თავის თავში.
    საკუთარ თვალთა ნათელზე წერენ
    ბნელშიც, გრიგალშიც, ომებშიც, დარშიც..

    მე კი ვეკიდე ჩემსავე სულზე

    გაწვიმდა…
    ბოლოს იჭექა კიდეც.
    ელვამ სინათლით ამივსო თვალი.
    ჩემსავით შეცდა ეს შემოდგომა
    და გაზაფხული ეგონა თავი…
    წვიმდა და წვიმის ნაცნობი სუნი
    ავსებდა ფიქრებს,
    ოთახებს,
    ქუჩებს
    გრგვინვით გალობდა თითქოსო გუნდი,
    მე კი საბრალოდ ვაღებდი ტუჩებს
    და ხმა, რომლითაც შენთვის მინდოდა,
    მეთქვა, რაც მითხრა შენს გამო გულმა,
    ყელიდან არც კი ამომდიოდა,
    რადგან ჩემამდეც ათასჯერ თქმულა…
    წვიმდა ტირილით.
    და შემოდგომას
    თავი ეგონა ზაფხულზე მძლავრი.
    მე კი ვეკიდე ჩემსავე სულზე,
    როგორც ქავისკარს – მოჭრილი მკლავი.

    © „ლიტერატურა – ცხელი შოკოლადი“

  • პოეზია

    ირაკლი კაკაბაძე – ლექსები

    ბაქო

    ნაილის

    დავდივართ ქარებში,
    მგზავრებს ვუკოცნით სახეებს
    და ვუცქერთ ერთურთს
    თვალებში, გულში და სიზმრებში.
    სიზმარი ცხადია
    და შენც იქიდან გადმოაბიჯე,
    მდინარის პირას ქვაზე ჩამოჯექი და
    არ ვიცით რა ქვია მდინარეს.
    მთვარე შეიყვარე
    და ქვეყანაც მთვარეულია,
    მე კი ვღლი სიზმრებს
    სამაგიერო სიკეთეების დარიგებებში
    და გაღვიძებულს ვალმოხდილობის შეგრძნება მყვება.
    მონატრების ქარების და ხარ,
    მაგრამ ტკბილია უმწარესიც კი
    რაშიც შენ გხედავ,
    რაშიც შენი ხელი ურევია,
    რასაც მზერა მისწვდა შენი
    და აღარ ვუფრთხი ქარებს –
    (ჩემი აღქმის ქვევრები აივსო თრობით)
    ქარებიც ჩვენია და
    ქარების ქალაქიც,
    დავდივართ ქარებში
    და ვუცქერთ ერთურთს
    თვალებში, გულში და სიზმრებში –
    ჩვენ ერთმანეთის გასაღებები.

    * * *

    ჩემი განსაცდელი,
    მუნჯი და სასტიკი,
    თვალების სარკეში და
    შუბლის შარა-გზებზე.
    ფერია თეთრი და
    თეთრი და
    თეთრები,
    მე კი შევიფერე რუხი და თანმდევი.
    ყველა კითხვად იქცა,
    არც ერთი პასუხად,
    არა ხარ?
    არა ვარ?
    არ არის?
    ჩემი განსაცდელი,
    მუნჯი და სასტიკი…

    უკან მისახედად

    ”შემობრუნებისთანავე მარილის სვეტად იქცა…”

    სიტყვები უკან დასაბრუნებლად,
    სიტყვები უკან მისახედად,
    სიტყვები ხელის ჩასაჭიდად,
    სიტყვებში სამოთხე და სიტყვებში პარასკევი.
    პარასკევი –
    სადაც დავეცი და ტირილი შევძელი.
    მოვნიშნე ალაგი აღდგომის და კვლავ დაცემის.
    მზე აქაც ის არის, რაც ყველა სევდიან ლექსში თუ სიმღერაში.
    ვინ იტყვის სად არის თამაში და სად ტრაგედია.
    საათსაც თუ მომართავ და მზერას გაიმკაცრებ,
    ორმოც ჯალათსაც მოძებნი და ორმოც ათასსაც,
    რომლებიც დაედევნებიან ქალებს, ბავშვებს და კაცებს,
    რომელთაც პოლიტიკა საწოლზე მეტად ხიბლავთ.
    ბავშვები ისევ ელიან ნათლის ანგელოზებს,
    ნათელი რომელიც ისე გაქრა, რომ ელვაც არ დატოვა,
    ანგელოზებიც წავიდნენ უმიზნო გზებით და უსულო მიზნებით.
    აქ ერთი კასრია და ყველა ვიხრჩობით,
    მასში ვიხარშებით,
    სადაც ცხოვრება მთავრდება ყოველდღე
    და იწყება ხანდახან.
    გამოიარა სიბერემაც ეს დღეები და ქალაქები.
    სად არის პოეზია,
    მწყემსი ბიჭის სიამაყესა და მზერაში,
    თუ გვალვისაგან დახეთქილ მიწაში.
    რითი იწყებენ,
    როცა ყველაფერი დამთავრებულია?
    რა შეგვიძლია გადამღერების, გადასხვაფერებისა და გადაღებვის გარდა ,
    რა არ თქმულა, რომ ჩვენი სათქმელი არ ყოფილიყო,
    რად სჭარბობს ასე სიტყვებში პარასკევი?
    სიტყვები უკან მისახედად
    თუ სიტყვები თავისთვის…

    მეისრე
    ალექსანდრეს

    და წვიმის შემდეგ
    ატალახებულ მინებთან ვდგავარ,
    მძინარეს გიყვები იგავებსა და ამბებს
    ამ ქვეყნის შესახებ –
    გასწვრივ მდგომებზე,
    უსასრულო ხაზებად მდგომთა შესახებ,
    ფოთლებივით მშვიდთა და ბედთან შეგუებულთა,
    ხსოვნის ყველა უჯრედზე,
    რომელმაც შემომინახა განცდა და შიში
    თვალებში ცქერის,
    გმირების გზას რომ დავადექით და
    მივედით ყველაზე ახლოს
    გახშირებული სუნთქვის მოსასმენად,
    სიცივის ოხშივართან
    და განწირულობის მხურვალებასთან,
    ერთად ჩავხედეთ თვალებში
    თვალებაკრულსა და უთვალებოს.
    დედა კუთხეში ჩაჩოქილი მივატოვეთ,
    ეს თაიგულია დედაშენი,
    ეს გულსაცავი და
    გულისფეთქვის გადანაწილება.
    მე კი მეისრე,
    უნდა გიჩვენოთ უსაფრთხო გზები,
    ბჟუტავი სინათლე და
    დილის ძილის მეზღაპრე,
    რომელსაც თავზე ადევს გადაშლილი
    ყველა შენი თვალღია შიში,
    როგორც აღსაკვეცს წმინდა წერილი.
    და წვიმის შემდეგ
    ატალახებულ მინებთან ვდგავარ,
    შორს ჩამქრალი მოჩანს გუმბათები,
    მძინარეს გიყვები იგავებსა და ამბებს
    ამ ქვეყნის შესახებ,
    რომ მე როცა დავიბადე
    ბებიჩემის დედა, ალექსანდრა
    იმ დღეს გარდაცვლილა.

    © „ლიტერატურა – ცხელი შოკოლადი“

  • პოეზია

    ნათია გიორგაძე – ლექსები

    * * *

    ნუ დამპირდები,
    ვინც პირველი მივიდა ზღვასთან,
    ვინც ნახა მისი მკვდარი სიმწვანე,
    ვინც სასაფლაო აუგო და ჯვრები
    აღმართა მეგობრებისთვის
    ჩემი ძმა იყო,
    მისგან წასვლას ნუ დამპირდები,
    ნუ დამპირდები მსოფლიოში
    განთქმულ ქალაქებს, არხეინ გემებს,
    ახლა ბავშობის თამაშებია
    ჩემი ყველაზე სანატრელი მოგზაურობა,
    ხშირად ვიხსენებ:
    ძილში ჩაწყნარდა მისი სუნთქვა და
    წყალი არ დარჩა, რომ მის თვალებს
    არ დაენახა, იგი არასდროს საუბრობდა
    წაგებულ ომზე, ცუდი დრო დადგა,
    სარდაფებში ობის სუნმა და ნესტმა
    იმატა, ხოლო ძვლებს იქეთ თითქმის არავინ
    არ დამკლებია,
    ნუ დამპირდები…

    * * *

    შენს თვალებში აღარ ვსახლობ
    შენმა სახლმა პური მისცა ავ ძაღლებს,
    შენგან შორს ვარ, მგონი ასე სამუდამოდ
    ჯერ ჯოჯოხეთს არ წასულა არავინ,
    ალი სურვილს, წვიმა ხსოვნას ამძაფრებს,

    აქ ცეცხლია ყოველგვარი იმედი
    დავიოკე ცნობისმოყვარეობა,
    ოქრო-ვერცხლი არ მიყვარდა არასდროს,
    სიკვდილთანაც ჩემი ფეხით მივედი,

    წყნარი, როგორც ოკეანე კედელზე
    ბორცვები და წერტილები კედელში,
    მე დავტოვე შენი შემოგარენი,
    შენს სახურავს დავეხსენ და შევეშვი,

    კვირა დღეა, აღსდგებიან მეზობლად
    მდებარენი და ბორკილებს დაყრიან,
    მე ქუთუთო მიხამხამებს მარცხენა,
    ეს სიცოცხლის ერთადერთი ნიშანი
    და ვიგონებ იდიომებს ავყიას:

    keep an eye on my heart,
    keep an eye on my soul…

    * * *

    ჩემში ვეძებ წელთაღრიცხვას,
    წყლის წისქვილს და ქარის წისქვილს,
    ვეძებ ჩემი საფლავის ქვას
    მარცვალ – მარცვალ ვეძებ სიკვდილს,
    სად იშოვი ამდენ სიზმარს?
    საშობაო ნაძვის ხეებს,
    მამას, ისევ შუბლგახსნილს და
    დედას, ისევ შუახნისას,
    ხოლო შვილებს: “ჰაოსს,
    ქართლოსს, ბარდოსს,
    მოვაკანს და ლეკსს და
    ჰეროსს, კავკასს, ეგროსს
    და მე ისევ
    რადგან ჩემში მდინარეა:
    ვეძებ…ვარსკვლავს შუადღისას

    * * *

    ჩემთან არიან ახლა ყველანი,
    იმახსოვრებენ ჩემოდნების გასაღებ ციფრებს.
    ვაი მას ვისაც მახსოვრობა ხშირად ღალატობს
    ვერასდროს გახსნის სიტყვებს სადაც მე შენ გფარავდი
    ვერ ამოიდგამს ენას ჩემთან სალაპარაკოდ
    ვაი მას ვისაც მე შევეყარე, ვინც შევიყვარე და
    შევითვისე, რადგან არ ვიცი რა დარჩება ამ ხელებისგან
    როცა უდაბნოს ქვიშას დაითვლის,
    რადგან არ ვიცი რა დარჩება ამ თვალებისგან,
    როცა მეთევზის ბადეს ვეღარ გადაეჩვევა,
    რადგან არ ვიცი რა დარჩება ამ ღიმილისგან
    როცა წავლენ და დაივიწყებენ,
    დღეს წმინდა პავლეს ტაძარს ვეძებდი
    რადგან არ ვიცი, ბენიამენს ჩავალ თუ არა?

    © „ლიტერატურა – ცხელი შოკოლადი“