• პოეზია (თარგმანი)

    ფირ­დო­უ­სი

    შაჰნამე

    ამ­ბა­ვი სი­­­ში­სა


    სპარ­სუ­ლი­დან თარ­­­ნა ინ­გა კა­ლა­ძემ


    ირნელთა ნაცინალური ეპსი – ფირდოსის “შაჰნამე” შინაარსის გარდა, თავისი ფორმითაც უაღრესად საინტერესო ლიტერატურული ფაქტია. ეს გრანდიზული თხზულება ციკლური წარმოშობის ნაწილებისაგან შედგება. მისი პირველწყაროს ცალკელი დასრულებული ლეგენდები, რომლებიც სინრეტიზმის ეპქაში, სასიმღერო ჟანრის სტადიზე ჩანს ჩასახული, იმთავითვე გამიზნული უნდა ყოფილიყო ერთაქტინი შესრულებისა და მოსმენისათვის. მიხედავად იმსა, რომ პომას წინ უძღვის საკმაოდ ვრცელი თემატიკის მქონე პროლოგი (ღმერთი, გონება, შესაქმე, მოციქულის შესმა, ეპსის წყარობი, წიგნის შეთხვის მიზეზი, წიგნის დამვეთის ხოტბა, სიტყვის ღირსების განჯა), მისი თითოლი ციკლი აგრეთვე გაფორმებულია შესავლითა და დასნით (ანუ პროლოგ-ეპლოგით), რაც, ცხადია, ავტორისელი სიტყვაა, ფოლლორულ წყაროებში ისნი არ შეიძლებოდა ყოფილიყო. ხსენებული შესავლები შეცავს მომდევნო თხრობის საგანზე მინიშნებას და ამჟღავნებს ავტორის დამოკიდებულებას ამ საგნისადმი. პროლოგ-ეპლოგი ამკვეთრებს მოცემული ციკლის ავტონომირობას და ეგებ ესეც იყოს ერთ-ერთი მიზეზი იმსა, რომ ირნის კულტურამ ჩვენს დრომდე შენარჩუნა “შაჰნამეს” მკითხველთა ინსტიტუტი და მსმენელთა ფართო აუდტორია.

    ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

    ქვემოთ მკითხველს ვთავაზობთ “შაჰნამეს” ერთ-ერთი ყველაზე სევდინი ამბის – სიშის ციკლის პროლოგსა და პირ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ველ თავს.

    მთარგმნელი


    ჰეი, მე­სიტყ­ვევ, ოქ­რო­პი­რო

    და აზრ­ნა­თე­ლო,

    კვლავ გაგ­ვა­გო­ნე აწ ამ­ბა­ვი,

    გუ­ლის წარ­­ტა­ცი.

    როს სიტყ­ვის ძა­ლი სიბ­­­ნის სიღ­­მეს

    გა­­ტოლ­დე­ბა,

    სუ­ლი მგოს­ნი­სა მა­შინ პო­ვებს

    ჭეშ­მა­რიტ ლხე­ნას.

    ხო­ლო თუ ზრახ­ვა კაცს ავი აქვს

    და უკ­­თუ­რი,

    იმ­ავ სი­­ვით ძირ­ში­ვე სპობს

    ნა­ყოფს აზ­რი­სას.

    ბევ­­საც ეც­­დოს და ამ ცდა­ში

    ჯვარს იც­ვას თა­ვი –

    მო­ყივ­ნე­ბუ­ლი დარ­ჩეს მა­ინც

    ბრძენ­კა­ცის თვალ­ში.

    მაგ­რამ ვინ ხე­დავს აუგს თვის­სა,

    რო­მე­ლი კა­ცი?

    ზნე და ბუ­ნე­ბა თვი­სი უჩ­ანს

    ყვე­ლას კე­თი­ლად.

    ნაღ­ვა­წი შე­ნი წა­რუდ­გი­ნე

    კაცს გულ­მეც­ნი­ერს,

    ნუ­ღა ძევს უქ­მად იგი, რა­ცა

    გა­სა­ცე­მია.

    თუ მო­­წო­ნებს მას სწავ­ლუ­ლი

    და გიძღ­­ნის ქე­ბას,

    წყლით აივ­სე­ბა წყა­რო შე­ნი,

    მა­ცოცხ­ლე­ბე­ლით.

    აწ მსურს მო­გითხ­როთ ძველ­თაძ­ვე­ლი

    ამ­ბა­ვი ერ­თი,

    გა­მორ­ჩე­­ლი კვლავ დეჰ­ყა­ნის

    ნა­ამ­ბობ­თა­გან.(1)

    ფერ­გა­და­სულ­ნი ეს ამ­ბავ­ნი

    აწ ჩე­მის გარ­ჯით

    გა­ნახ­­დე­ბი­ან ხალ­ხი­სათ­ვის

    კე­თილ­სახ­სოვ­რად.

    თუ­კი მე­ბო­ძა მე სი­ცოცხ­ლის

    ხან­­­­ლი­ვი წლე­ბი,

    ამ ქვეყ­ნის სად­გომს დალ­ხი­ნე­ბით

    თუ შევ­­ჩი დიდ­ხანს, –

    ერთ ხეს დავ­ტო­ვებ, მსხმო­­­რეს,

    ჩემ­გან და­ნერ­გულს,

    არ და­­ლე­ვა მას ნა­ყო­ფი

    სა­წუთ­როს ბაღ­ში.

    თუმ­ცა გარ­დავ­­დი ჟამ­თა სვლა­ში

    ორ­მოც­დათ­­რა­მეტს,

    საკ­ვირ­ვე­ლე­ბა უამ­რა­ვი

    თავს გარ­დამ­­დია –

    არ დამ­­რე­ტია ჯერ სი­ცოცხ­ლის

    წა­დი­ლი, ჟი­ნი,

    სა­მის­ნო წიგ­­ში კვლავ ვე­ძი­ებ

    დღე­კე­თილს ჩემ­სას.

    სწო­რედ ამ­­ზე უთქ­ვამს მო­ბედს (2) –

    ბრძენს და გამ­­რი­ახს:

    არ გა­ნახ­­დე­ბა გაც­ვე­თი­ლი

    ერთხელ­ვე სუ­ლი.

    ვიდ­რე ხარ ქვეყ­ნად, ლექ­­თა თქმა­ში

    გან­ლიე დღე­ნი,

    აზრ­ნა­თე­ლი და ზნე­კე­თი­ლი

    იყ­­ვი მუ­დამ!

    როს მი­იც­­ლე­ბი და სამ­­ჯავ­როს

    წარ­­­გე­ბი ღვთი­სას,

    ის გა­ნი­კითხავს ავ­სა და კარგს

    შენ­თა საქ­მე­თა.

    მას­ვე მო­იმ­კი, რაც ოდ­ეს­მე

    და­გი­თე­სია,

    ერთხელ ნათ­­ვა­მი სიტყ­ვა შე­ნი

    წინ და­გიხ­­დე­ბა.

    ენ­­კე­თი­ლი კა­ცი ლან­ძღ­ვას

    არ­ვის­გან ის­მენს,

    სიტყ­ვას თუ იტყ­ვი, ღირ­სე­­ლი

    უნ­და თქვა მხო­ლოდ.

    მაგ­რამ დეჰ­ყა­ნის ნა­ამ­ბო­ბი

    გავ­სინ­ჯოთ ახ­ლა.

    ყუ­რი მი­უგ­დე, რას მოგ­ვითხ­რობს

    კა­ცი მე­სიტყ­ვე.

    ამ­ბა­ვი სი­­­შის დე­დი­სა

    ბრძა­ნებს მო­ბე­დი: ერთ დღეს თუ­სი

    გამ­თე­ნი­ის ჟამს

    მამ­ლის ყი­ვილ­ზე ზე წა­მოდ­გა

    და თან იახ­ლა

    გუ­დარ­ზი, გი­ვი, რამ­დე­ნი­მე

    კვლავ ცხე­ნო­სა­ნი,

    შე­­კაზ­­ნენ და სწრა­ფად გან­­ლეს

    ქა­ლა­ქის ბჭე­ნი.

    დიდ ველს მი­მარ­თეს და­ღუ­­სას (3)

    მათ სა­ნა­დი­როდ,

    ნე­ბას მი­უშ­ვეს ავ­­ზა­ნი

    და შე­ვარ­დენ­ნი.

    ყო­ვე­ლი კუთხით წა­მო­რე­კეს

    ნა­დირ-ფრინ­ვე­ლი,

    იმ­ათ დევ­ნა­ში მი­აღ­წი­ეს

    ნა­პირს მდი­ნა­რის.

    იმ­დე­ნი ჩან­და და­ხო­ცი­ლი

    და და­კო­დი­ლი,

    რომ იკ­მა­რებ­და ლაშ­­რის საზ­­დოდ

    ორ­მოც დლღეს სრუ­ლად.

    იმ სა­ნა­ხებ­თან ახ­ლოს იყო

    მიჯ­ნა თურ­ქე­თის,

    კა­რავთ სიმ­რავ­ლეს და­­ფა­რა

    მი­წა ერ­თი­ან.

    შო­რით მო­ჩან­და მშვე­ნი­­რი

    ქა­ლა­ქი ერ­თი,

    თუ­რის(4) მი­წა-წყლის მე­ზობ­ლად და

    საზ­­­რად მდე­ბა­რე.

    თუს­მა და გივ­მა გა­­ჭე­ნეს

    ცხე­ნე­ბი მარ­დად.

    უკ­ან ჩა­მორ­ჩა რამ­დე­ნი­მე

    მხლე­ბე­ლი ხა­სი.

    იმ მწვა­ნე ჭა­ლაკს მი­­შუ­რა

    ორ­მა მხე­დარ­მა

    და შე­იქ­ცი­ეს ნა­დი­რო­ბით

    მათ ერთხანს თა­ვი.

    უეც­რად ტყე­ში თვა­ლი ჰკი­დეს

    ერთ უც­ხო ას­ულს,

    მყის­ვე მიჰ­მარ­თეს მზე­თუ­ნა­ხავს

    პირ­მო­ცი­ნა­რეთ.

    მსგავ­სი სი­ტურ­ფით არ შო­ბი­ლა

    არ­­ვინ ქვეყ­ნად.

    ვერ უპ­­ვი­და ხინ­ჯი გზა­საც

    მშვე­ნე­ბას მი­სას.

    ნაკ­­თად სა­როს და პი­რად მთვა­რეს

    თუ ჰკი­დებ­და თვალს,

    და­აბ­­მა­ვებ­და კაცს სი­ტურ­ფე

    თვალ­შე­უდ­გა­მი.

    ჰკითხა მას თუს­მა: “პირ­­­ვა­რეო,

    მითხა­რი ერ­თი,

    ამ ჭა­ლა­კის­კენ ვინ გაჩ­ვე­ნა

    შენ გზა სა­ვა­ლი?”

    ასე მი­­გო მან პა­სუ­ხად:

    “გამ­წი­რა მა­მამ,

    გან­­შო­რე­ბი­ვარ მშო­ბელ კუთხეს,

    მის­გან ლტოლ­ვი­ლი.

    ღა­მით დაბ­რუნ­და იგი სმი­დან,

    უზ­­მოდ მთვრა­ლი.

    როს თვა­ლი მკი­და, შო­რი­დან­ვე

    ბრაზ­მო­რე­ულ­მა

    მყის­ვე იშ­იშ­­ლა შხამ­ნა­ლე­სი

    მახ­ვი­ლი ბას­რი –

    თა­ვის მოკ­ვე­თას ჩემ­სას მა­შინ

    იგი ლა­მობ­და”.

    ჩა­მო­მავ­ლო­ბა ჰკითხა ახ­ლა

    ქალს ფა­ლა­ვან­მა,

    მან გა­იხ­სე­ნა გულ­მოდ­გი­ნედ

    თა­ვი­სი გვა­რი.

    ასე მი­­გო: “თეს­­თა­გა­ნი

    ვარ გარ­სი­ვა­ზის.(5)

    აფ­რი­დუნ(6) მე­ფის თვის­ტო­მი და

    შტო მი­სი ძი­რის”.

    კვლავ ჰკითხა თუს­მა: “რი­სად დახ­ვალ

    ასე ქვე­­თად,

    ცხენს რად არ შე­ჯექ და მეგ­ზუ­რი

    რად არ იახ­ელ?”

    მი­­გო ქალ­მა: ცხე­ნი ჩე­მი

    და­ვარ­და გზა­ში,

    მეც მი­წად დამ­ცა ქროლ­ვი­სა­გან

    ქან­­გაწყ­ვე­ტილ­მა.

    და­უთ­ვა­ლა­ვი მქონ­და ოქ­რო,

    თვალ­მარ­გა­ლი­ტი,

    ოქ­რო­სი მერ­­ვა, მო­ოჭ­ვი­ლი,

    თავ­ზე გვირ­­ვი­ნი.

    მაგ­რამ შე­მემ­თხ­ვა ფა­თე­რა­კი.

    წარ­­ტა­ცეს ყვე­ლა,

    ქარ­ქა­შის დარ­ტყ­მით მო­მა­ყე­ნეს

    ტკი­ვი­ლი დი­დი.

    გა­მო­ვე­ქე­ცი იმ ყა­ჩა­ღებს

    მე შიშ­ნე­­ლი,

    მას შემ­დეგ თვალ­ზე ცრემ­ლი სის­­ლის

    არ შემ­­რო­ბია.

    ვი­ცი, რო­დე­საც მო­­გე­ბა

    გონს მა­მა­ჩე­მი,

    მდე­ვარს დაგ­ზავ­ნის უც­­ლობ­ლად

    ჩემს სა­ძებ­ნე­ლად.

    და დე­და­ჩე­მიც მო­იჭ­რე­ბა

    ფიცხ­ლად­ვე ჩემ­თან,

    ვერ გა­და­­ტანს ჩემს მოკ­ვე­თას

    მშო­ბელ კუთხი­დან”.

    ფა­ლავ­ნებს გუ­ლი აუტ­ოკ­დათ

    იმ ქა­ლის ეშ­ხით,

    თა­ვი და­კარ­გა გმირ­მა თუს­მა,

    ძე­მან ნოვ­ზა­რის.

    თქვა ნოვ­ზა­რის ძემ: “მე ვი­პო­ვე,

    იგი ჩე­მია,

    მო­ვა­გელ­ვებ­დი ჩემს ბე­და­ურს,

    ჩანს, არ ამ­­ოდ”.

    აჩ­­რებს გი­ვი: “ჰე მე­ფეო,

    ლაშ­ქართ თა­ვა­დო!

    გა­ნა ჩემს გვერ­დით არ იყ­ავ, როს

    დავ­ყა­რეთ სპა­ნი?”

    არ ცხრე­ბა თუ­სი, ნოვ­ზა­რის ძე

    კვლავ და­ობს იგი:

    “მე მო­ვა­დე­ქო ამ ად­გი­ლებს

    სწო­რედ პირ­ვე­ლად”.

    გი­ვი არ უთ­მობს: ნუ იტყ­ვიო

    მე­ტად მაგ სიტყ­ვას,

    ნა­დი­რის კვალ­მა მო­მიყ­ვა­ნა

    აქ შენ­ზე უწ­ინ.

    ნუ იკ­ად­რე­ბო მრუ­დე სიტყ­ვას

    მხე­ვა­ლის გა­მო,

    ვაჟ­კაცს არ ჰფე­რობს, ამ მი­ზე­ზით

    ატ­­ხოს შფო­თი.

    კვლავ შეჰ­­­ნენ სიტყ­ვას და გაცხარ­და

    და­ვა იმგ­ვა­რად,

    ეს­ღა და­ას­­­ნეს: მოვ­­ვე­თო­თო

    იმ მთვა­რეს თა­ვი.

    ის­ევ ცი­ლო­ბა ჩა­მო­ვარ­და

    ფა­ლა­ვანთ შო­რის,

    ბედ­ზე მი­უს­­რო შუ­­კაც­მა

    მომ­რი­გე­ბელ­მა.

    ურ­ჩია: “ქა­ლი ირ­­ნის შაჰს

    მიჰ­­ვა­რეთ კარ­ზე,

    იმ­ან გან­სა­ჯოს. აას­რუ­ლეთ

    თქვენ ნე­ბა მი­სი”.

    ეკ­­თათ რჩე­ვა. ყუ­რად იღ­ეს

    თუს­მა და გივ­მა,

    ირ­­ნის მე­ფის კა­რი­სა­კენ

    იქ­ცი­ეს პი­რი.

    მე­ფე ქა­უს­მა ქალს შე­ავ­ლო

    რა­წამ­საც თვა­ლი,

    მყის მი­სი ტრფო­ბა და სურ­ვი­ლი

    გულს ჩა­ემ­­­ვა­ლა.

    ორ გმირ ფა­ლა­ვანს მი­უბ­რუნ­და

    მა­შინ ხელ­­წი­ფე,

    “აწ დახ­­ნილ­ხარ­თო, – უბრ­ძა­ნა მათ, –

    ჭირ­სა გზი­სა­სა.

    ქურ­ცი­კია თუ მინ­­­რის შვე­ლი

    გუ­ლის­წამ­ღე­ბი,

    მო­ნა­დი­რე­ბა მი­სი ჰფე­რობს

    დი­დე­ბულს მხო­ლოდ.

    ახ­ლა მი­ამ­ბეთ – და თხრო­ბა­ში

    გან­­ლი­ოთ ეს დღე –

    თუ ავ­­ზე­ბით ნა­თე­ლი მზე

    ვით შე­იპყა­რით?”

    ქალს ჰკითხავს მე­ფე: ვი­სი ხა­რო

    გვა­რით და ტო­მით,

    სა­ხე ფე­რი­ის ჩა­მო­მა­ვალს

    გი­გავ­სო სრუ­ლად.

    მი­­გო: “დე­და ხა­თუ­ნია

    დიდ­­ვა­რო­ვა­ნი,

    მა­მა კი – თეს­ლი სა­ხე­ლო­ვან

    აფ­რი­დუ­ნი­სა.

    გმი­რი სპას­პე­ტი გარ­სი­ვა­ზი –

    პა­პაა ჩე­მი.

    იმ კუთხის მი­წა და­­ფა­რავთ

    მთლად კარ­ვებს მი­სას”.

    “მე­რე ეგ გვა­რი დი­დე­ბუ­ლი,

    ეგ სი­ლა­მა­ზე

    გინ­და და­აჭ­­ნო, მთლად უკ­ვა­ლოდ

    ქარს გა­­ტა­ნო?

    ოქ­როს სა­სახ­ლეს აგ­­შე­ნებ,

    სა­ხამ­სოს შენ­სას,

    თა­ვა­დად დაგ­­ვამ პირ­­­ვა­რე­თა,

    ვი­თარ შეგ­ფე­რის”.

    პა­სუ­ხად ჰკად­რა მე­ფეს ქალ­მა:

    “რა­ჟამს გი­ხი­ლე,

    გა­მო­გარ­ჩია გულ­მა ჩემ­მა

    ფა­ლა­ვანთ შო­რის”.

    ათი ფეხ­მარ­დი ცხე­ნი, ტახ­ტი

    და გვირ­­ვი­ნე­ბი

    მე­ფის დას­ტუ­რით გა­­ბო­ძეს

    ორ­­ვე სტუ­მარს.

    სა­წოლ­სა ბრძა­ნა შეყ­ვა­ნე­ბა

    მე­ფემ ქალ­წუ­ლის,

    ძვირ­ფას საჯ­დომ­ზე დაბ­­ძა­ნე­ბა

    მი­სი სვი­­ნად.

    ტახ­ტი და­უდ­გეს სპი­ლოს ძვლი­სა,

    უც­ხოდ ნა­კე­თი,

    თავ­­მო­ოჭ­ვი­ლი ფი­რუ­ზის ქვით

    ოქ­როს გვირ­­ვი­ნი.

    დი­ბა-ატ­ლა­სით მორ­თეს ქა­ლი,

    ყვი­თე­ლი ფე­რის,

    იაგ­უნ­დე­ბით, ფი­რუ­ზე­ბით,

    ლაჟ­ვარ­დის თვლე­ბით.

    ღვთის გან­ჩი­ნე­ბით რაც ეგ­­ბის,

    ჰგი­ებ­და ყვე­ლა,

    ბრწყი­ნავ­და წით­ლად იაგ­უნ­დი,

    ჯერ გა­უთ­ლე­ლი.(7)

    —————————————

    (1). დეჰ­ყა­ნის ნა­ამ­ბო­ბი – სი­­ჟე­ტის გა­უცხო­­ბის ლი­ტე­რა­ტუ­რუ­ლი ხერ­ხი, რო­მე­ლიც ხში­რა­დაა და­დას­ტუ­რე­ბუ­ლი “შაჰ­ნა­მე­ში”. დეჰ­ყა­ნი – მე­მა­მუ­ლე, სოფ­ლის გან­­გე­ბე­ლი.

    (2). მო­ბე­დი – ზო­რო­ას­­რელ­თა ქუ­რუ­მი.

    (3). და­ღუ­ის ვე­ლი – ზუს­ტი გე­ოგ­რა­ფი­­ლი მდე­ბა­რე­­ბა ცნო­ბი­ლი არ არ­ის.

    (4). თუ­რი – იგ­­ვე თუ­რა­ნი.

    (5). გარ­სე­ვარ­ზი – თუ­რა­ნე­ლი გმი­რის – აფ­რა­სი­­ბის ძმა.

    (6). აფ­რი­დუ­ნი ფე­რი­დუ­ნი – ირ­­ნის მი­თო­ლო­გი­­რი მე­ფე, ზო­ჰა­ქის ჩაგ­­რი­სა­გან ქვეყ­ნის გან­მა­თა­ვი­სუფ­ლე­ბე­ლი და მი­სი­ვე კა­ნო­ნი­­რი ხელ­­წი­ფე. გა­მარ­­ვე­ბის, თა­ვი­სუფ­ლე­ბი­სა და სა­მარ­­ლი­­ნო­ბის სიმ­ბო­ლო.

    (7). გა­უთ­ლე­ლი იაგ­უნ­დი – ქალ­წუ­ლო­ბის აღმ­ნიშ­­ნე­ლი მე­ტა­ფო­რა.

    © “არილი”

  • დრამატურგია

    ვუ­დი ალ­ე­ნი

    ­­­­­სიკვდილი აკაკუ­ნებს

    თარგმნა ეკა ჭიალაშვილმა

    მოქ­მე­დე­ბა ხდე­ბა სად­ღაც კიუ გარ­დენ­სის მი­და­მო­ში, ეკ­ერ­მა­ნე­ბის ორ­სარ­თუ­ლი­­ნი სახ­ლის სა­ძი­ნე­ბელ­ში. კედ­ლებს ხა­ლი­ჩე­ბი ფა­რავს. იქ­ვე დი­დი, ორ­კა­ცი­­ნი სა­წო­ლი და ფარ­თო კო­მო­დი დგას, ოთ­­ხი ავ­­ჯი­თა და ფარ­დე­ბით სა­გულ­და­გუ­ლო­დაა გაწყო­ბი­ლი. კედ­ლებ­ზე რამ­დე­ნი­მე სუ­რა­თი და ერ­თი უხ­­­რო ბა­რო­მეტ­რი კი­დია. ფარ­დის აწ­­ვის­თა­ნა­ვე ის­მის ნა­ზი კლა­სი­კუ­რი მუ­სი­კის ხმა. ლო­გინ­ზე წევს ორ­მოც­დაჩ­ვიდ­მეტ წელს მიღ­წე­­ლი ტან­საც­­ლის მწარ­მო­­ბე­ლი, მე­ლო­ტი და ღი­პი­­ნი ნეტ ეკ­ერ­მა­ნი და გა­ზეთ “დე­­ლი ნი­­სის” ხვა­ლინ­დე­ლი ახ­­ლი ამ­ბე­ბის ქრო­ნი­კის კითხ­ვას ამ­თავ­რებს. აბ­­ნოს ხა­ლა­თი აც­ვია, ფეხ­ზე კი – ქო­შე­ბი და სა­წო­ლის თეთრ თავ­ფი­ცარ­ზე მი­მაგ­რე­ბუ­ლი ლამ­ფის შუქ­ზე გა­ზეთს ჩაჰ­ყუ­რებს. შუ­­ღა­მე ახ­ლოვ­დე­ბა. მო­­ლოდ­ნე­ლად რა­ღაც ხმა­­რი გვეს­მის, ნე­ტი წა­მოჯ­დე­ბა და ფან­­რის­კენ იხ­­დე­ბა.

    ნე­ტი: ეს რა ჯან­და­ბა იყო?

    (ფან­­რი­დან ტლან­ქად მო­ცო­ცავს პირ­ქუ­ში, ლა­ბა­და­ში გახ­ვე­­ლი სხე­­ლი. და­­პა­ტი­ჟე­ბელ სტუ­მარს შა­ვი კა­პი­­შო­ნი წა­მო­უც­ვამს, ტან­ზეც შა­ვი სა­მო­სი შე­მოტ­მას­ნია. კა­პი­­შო­ნი თავს უფ­­რავს, მაგ­რამ შუა ხნი­სა და მიტ­­ლის­­რად გა­და­ფით­რე­ბულ სა­ხეს კი არა. რა­ღა­ცით ნეტს ჩა­მოჰ­გავს. უც­ნო­ბი ხმა­მაღ­ლა ბურ­ტყუ­ნებს და იმ­უქ­რე­ბა, მე­რე ფან­­რის რა­ფა­ზე გა­და­კოტ­რი­ალ­დე­ბა და იატ­აკ­ზე ეც­­მა).

    სიკ­­დი­ლი (დი­ახ, სწო­რედ რომ იგი): უფ­­ლო იესო! ლა­მის კი­სე­რი არ მო­ვიმ­­­რიე!

    ნე­ტი (შეც­ბუ­ნე­ბუ­ლი შეჰ­ყუ­რებს): ვინ ბრძან­დე­ბით?

    სიკ­­დი­ლი: სიკ­­დი­ლი ვარ.

    ნე­ტი: ვინ?

    სიკ­­დი­ლი: სიკ­­დი­ლი. მო­მის­მი­ნე, შე­იძ­ლე­ბა დავ­­დე? კი­ნა­ღამ კი­სე­რი მომ­ტყ­და. ფო­თო­ლი­ვით ვცახ­ცა­ხებ.

    ნე­ტი: ვინ ბრძან­დე­ბით?

    სიკ­­დი­ლი: სიკ­­დი­ლი. ერთ ჭი­ქა წყალს ვერ და­მა­ლე­ვი­ნებ?

    ნე­ტი: სიკ­­დი­ლი? მა­გით რი­სი თქმა გსურთ?

    სიკ­­დი­ლი: რა გე­მარ­თე­ბა? შავ კოს­ტი­უმ­სა და გა­ფით­რე­ბულ სა­ხეს ხომ ხე­დავ?

    ნე­ტი: ჰოო.

    სიკ­­დი­ლი: რო­გორ ფიქ­რობ, დღეს ჰე­ლო­­ინს ვზე­­მობთ?

    ნე­ტი: არა.

    სიკ­­დი­ლი: მაშ, სიკ­­დი­ლი ვყო­ფილ­ვარ. აბა, ახ­ლა მა­ინც თუ და­მა­ლე­ვი­ნებ წყალს? გინ­დაც “ფრეს­კა” იყ­ოს.

    ნე­ტი: ვი­თომ ხუმ­რო­ბაა…

    სიკ­­დი­ლი: რა ხუმ­რო­ბა? ორ­მოც­დაჩ­ვიდ­მე­ტის არა ხარ? ნეტ ეკ­ერ­მა­ნი, პე­სი­ფი­კის ქუ­ჩა ერ­თი, წი­ლა­დი თვრა­მე­ტი, არა? თუ არ­­ფე­რი მეშ­ლე­ბა… მო­­ცა, ერ­თი გა­მო­ძა­ხე­ბის ფურ­ცე­ლი გა­და­ვა­მოწ­მო (ჯი­ბე­ში იქ­­ქე­ბა, მე­რე კი წარ­მო­ად­გენს ბა­რათს, რო­მელ­საც მი­სა­მარ­თი აწ­­რია. ბა­რა­თი და­მა­ჯე­რებ­ლო­ბას მა­ტებს მის სიტყ­ვებს).

    ნე­ტი: რა გნე­ბავთ ჩემ­გან?

    სიკ­­დი­ლი: რა მნე­ბავს? რო­გორ გგო­ნია, მა­ინც რა უნ­და მნე­ბავ­დეს?

    ნე­ტი: ეტ­ყო­ბა მე­ხუმ­რე­ბით. ჯან­­­თე­ლო­ბას მე არ ვუ­ჩი­ვი.

    სიკ­­დი­ლი (აუღ­ელ­ვებ­ლად): ოჰო! (აქ­ეთ-იქ­ით მი­მო­­ხე­დავს). სა­­მუ­რი ად­გი­ლია, ღმერ­­მა­ნი. სულ შე­ნი ნა­ხე­ლა­ვია?

    ნე­ტი: დე­კო­რა­ტო­რი და­ვი­ქი­რა­ვეთ, მაგ­რამ არც ჩვენ დაგ­ვიკ­ლია ხე­ლი.

    სიკ­­დი­ლი (შეჰ­ყუ­რებს სუ­რათს კე­დელ­ზე): მიყ­ვარს ას­­თი დიდ­­ვა­ლე­ბა ბავ­­ვე­ბი.

    ნე­ტი: ჯერ არ მინ­და წას­­ლა.

    სიკ­­დი­ლი: წას­­ლა არ გინ­და? შე­ნი ჭი­რი­მე, არ და­მიწყო ახ­ლა ეგ­­თე­ბი. ამ­დე­ნი ცოც­ვი­სა­გან ის­­დაც ლა­მი­საა გუ­ლი ამ­­რი­ოს.

    ნე­ტი: რო­მელ ცოც­ვა­ზე მე­ლა­პარ­კე­ბით?

    სიკ­­დი­ლი: საწ­ვი­მარ მილს ამ­ოვ­ყე­ვი. რა არ ვი­ღო­ნე, რომ ჩე­მი გა­მოცხა­დე­ბა დრა­მა­ტუ­ლი ყო­ფი­ლი­ყო. შევ­ყუ­რებ ფარ­თო ფან­­რებს, შენ გღვი­ძავს და კითხუ­ლობ. ეგ­რე­ვე ვი­ფიქ­რე, ღირს-მეთ­ქი. ავძ­­რე­ბი, შე­ვალ, ცო­ტას… ხო აზრ­ზე ხარ… (თი­თებს გა­ატ­კა­ცუ­ნებს). ამ­­სო­ბა­ში ვა­ზის წნელ­ში ქუს­ლი მეხ­ლარ­თე­ბა, მი­ლი ტყდე­ბა, მე კი რა­ღაც ძაფ­ზე­ღა ვკი­დი­ვარ. მე­რე ეს ჩე­მი ლა­ბა­დაც ფხრე­წას იწ­ყებს. მო­დი რა, უბ­რა­ლოდ ავდ­გეთ და წა­ვი­დეთ. ძა­ლი­ან მძი­მე ღა­მე მქონ­და.

    ნე­ტი: ჩე­მი საწ­ვი­მა­რი მი­ლი გა­ტე­ხეთ?

    სიკ­­დი­ლი: გა­ტე­ხეთ! არ გამ­ტყ­და­რა. ოდ­ნავ გა­­ღუ­ნა. არ­­ფე­რი გა­გი­გო­ნია? ძირს ჩა­მო­ვაგ­დე.

    ნე­ტი: ვკითხუ­ლობ­დი.

    სიკ­­დი­ლი: ეტ­ყო­ბა მაგ­რა გა­გი­ტა­ცა ხო იცი! (ხელ­ში იღ­ებს გა­ზეთს, რო­მელ­საც ნე­ტი კითხუ­ლობ­და). “ად­გილ­ზე და­­კა­ვეს მა­რი­ხუ­­ნას ორ­გი­­ში მო­ნა­წი­ლე სტუ­დენ­ტი გო­გო­ნე­ბი”. არ მათხო­ვებ?

    ნე­ტი: ჯერ არ და­მიმ­თავ­რე­ბია.

    სიკ­­დი­ლი: ეეჰ, არც კი ვი­ცი, ეს ყვე­ლა­ფე­რი რო­გორ გითხ­რა, მე­გო­ბა­რო…

    ნე­ტი: ქვე­მოთ, ზა­რი რა­ტომ არ და­რე­კეთ?

    სიკ­­დი­ლი: გე­უბ­ნე­ბი, შე­მეძ­ლო ას­ეც მოვ­­ცე­­ლი­ყა­ვი, მაგ­რამ აბა რო­გორ გა­მო­ვი­დო­და? ასე კი ცო­ტა დრა­მა­ტუ­ლი ელ­ფე­რი აქვს. ჰო, რა­ღაც ამ­დაგ­ვა­რი. “ფა­უს­ტი” წა­გი­კითხავს?

    ნე­ტი: რა?

    სიკ­­დი­ლი: ვთქვათ და მარ­ტო არ ყო­ფი­ლი­ყა­ვი. ზი­ხარ ვი­ღაც მნიშ­­ნე­ლო­ვან ხალ­­თან ერ­თად. მე, სიკ­­დილ­მა, ზა­რი დავ­რე­კო და წინ ისე ჩა­გი­­როთ, ვი­თომც აქ არ­­ფე­რიაო. აბა, რა­ებ­სა ჩმა­ხავ, ტვი­ნი სა­და გაქვს?

    ნე­ტი: მო­მის­მი­ნეთ, მის­ტერ. უკ­ვე ძა­ლი­ან გვი­­ნაა.

    სიკ­­დი­ლი: ჰოო. აბა, მო­დი­ხარ?

    ნე­ტი: სად მოვ­დი­ვარ?

    სიკ­­დი­ლი: სიკ­­დილ­ში, ძმაო. იქ, იმ ყვე­ლა­ზე მთა­ვარ­თან! სა­მოთხე, ბედ­ნი­­რი და უზ­რუნ­ვე­ლი იმქ­ვეყ­ნი­­რი ყო­ფა (მე­რე სა­კუ­თარ მუხლს და­ხე­დავს). გე­უბ­ნე­ბი, ძა­ლი­ან სე­რი­­ზუ­ლი ჭრი­ლო­ბაა-მეთ­ქი. მგო­ნი, პირ­ველ საქ­მე­ზე­ვე გან­­რე­ნა ავ­­კი­დე.

    ნე­ტი: ერ­თი წუ­თი მა­ცა­დე. დრო მჭირ­დე­ბა. წა­მო­სას­­ლე­ლად ჯერ არა ვარ მზად.

    სიკ­­დი­ლი: ვწუხ­ვარ, მაგ­რამ ვე­რაფ­რით და­გეხ­მა­რე­ბი. დი­დი სი­­მოვ­ნე­ბით, მაგ­რამ – რა გი­ყო, დრო მო­გი­ვი­და.

    ნე­ტი: დრო რა­ნა­­რად მო­მი­ვი­და, რო­ცა სულ ეს-ესაა “მო­დისტ ორ­­ჯი­ნალ­ში” და­ვიზ­­ვიე თა­ვი.

    სიკ­­დი­ლი: რა ბე­დე­ნაა, ერ­თი-ორი დო­ლა­რით მე­ტი გექ­ნე­ბა, თუ ნაკ­ლე­ბი.

    ნე­ტი: აბა, შენ რა გე­ნაღ­­ლე­ბა? ალ­ბათ მთელ ხარ­ჯებს გი­ნაზ­ღა­­რე­ბენ.

    სიკ­­დი­ლი: აბა, მო­დი­ხარ თუ არა?

    ნე­ტი (ახ­ედ-და­ხე­დავს): მა­პა­ტი­ეთ, მაგ­რამ ვე­რაფ­რით და­მი­ჯე­რე­ბია, რომ სიკ­­დი­ლი ხართ.

    სიკ­­დი­ლი: რა­ტომ? აბა, ვის ელ­­დი, როკ ჰად­სო­ნი გა­მო­გეცხა­დე­ბო­და?

    ნე­ტი: არა, ეგ რა შუ­­შია.

    სიკ­­დი­ლი: ვწუხ­ვარ-მეთ­ქი, იმ­­დი თუ ვერ გა­გი­მარ­­ლე.

    ნე­ტი: კარ­გი, არ გეწყი­ნოთ. არც კი ვი­ცი… ყო­ველ­­ვის მე­გო­ნა, რომ თქვენ უფ­რო… რო­გორ გითხ­რათ… უფ­რო მა­ღა­ლი იქ­ნე­ბო­დით.

    სიკ­­დი­ლი: ხუ­თი ფუ­ტი და შვი­დი დი­­მი. წო­ნას თუ გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნებთ, სა­შუ­­ლო სი­მაღ­ლი­სა მქვია.

    ნე­ტი: იც­ით, რა­ღა­ცით მეც მგავ­ხართ.

    სიკ­­დი­ლი: აბა, ვის უნ­და ვგავ­დე? მე ხომ შე­ნი სიკ­­დი­ლი ვარ.

    ნე­ტი: იქ­ნებ, ცო­ტა მად­რო­ვოთ. ერ­თი დღე.

    სიკ­­დი­ლი: არ შე­მიძ­ლია. სხვა­ნა­­რად რო­გორ­ღა გითხ­რა?

    ნე­ტი: მხო­ლოდ ერ­თი დღე. ოც­და­ოთხი სა­­თი.

    სიკ­­დი­ლი: რა­ში გჭირ­დე­ბა? რა­დი­­თი გად­მოს­ცეს, ხვალ წვი­მა იქ­ნე­ბაო.

    ნე­ტი: იქ­ნებ რა­­მე იღ­­ნოთ?

    სიკ­­დი­ლი: მა­ინც, რა?

    ნე­ტი: ჭად­რაკს თა­მა­შობთ?

    სიკ­­დი­ლი: არა, არ ვთა­მა­შობ.

    ნე­ტი: ერთხელ თქვე­ნი სუ­რა­თი ვნა­ხე, ჭად­რაკს თა­მა­შობ­დით.

    სიკ­­დი­ლი: ეგ მე არ ვიქ­ნე­ბო­დი, რად­გან ჭად­რაკს სა­ერ­თოდ არ ვე­კა­რე­ბი. კუნ­კე­ნი კი­დე შე­იძ­ლე­ბა.

    ნე­ტი: კუნ­კენს თა­მა­შობთ?

    სიკ­­დი­ლი: კუნ­კენს თუ ვთა­მა­შობ? პა­რი­ზი ქა­ლა­ქია?

    ნე­ტი: კარ­გად გა­მოგ­დით, სხვა­თა შო­რის.

    სიკ­­დი­ლი: ძა­ლი­ან კარ­გად.

    ნე­ტი: იც­ით, ახ­ლა რას ვი­ზამ?

    სიკ­­დი­ლი: მო­დი რა, გა­რი­გე­ბე­ბი არ გვინ­და.

    ნე­ტი: კუნ­კენს გე­თა­მა­შე­ბით. თუ მო­­გებთ, უს­იტყ­ვოდ მოგ­­ვე­ბით, მე თუ მო­ვი­გე, კი­დევ ცო­ტა უნ­და მად­რო­ვოთ. სულ ერ­თი დღე, მე­ტი არა.

    სიკ­­დი­ლი: რა დროს კუნ­კე­ნის თა­მა­შია?

    ნე­ტი: რას ბრძა­ნებთ, თუ­კი ეს თა­მა­ში კარ­გად გე­ხერ­ხე­ბათ…

    სიკ­­დი­ლი: ისე, თა­მა­შის გან­წყო­ბა­ზე კი ვარ.

    ნე­ტი: მო­დი რა, თუ ძმა ხარ, ნა­ხე­ვა­რი სა­­თი წა­ვი­თა­მა­შოთ.

    სიკ­­დი­ლი: არა, უფ­ლე­ბა არა მაქვს.

    ნე­ტი: აი, კარ­ტი და აღ­არ გვინ­და რა, ზედ­მე­ტი ლა­პა­რა­კი.

    სიკ­­დი­ლი: კარ­გი, კარ­გი, თა­ნახ­მა ვარ. თა­მა­ში ხა­სი­ათ­ზე მო­მიყ­ვანს.

    ნე­ტი (იღ­ებს კარტს, ბლოკ­ნოტ­სა და ფან­ქარს): ნამ­­ვი­ლად არ ინ­­ნებთ.

    სიკ­­დი­ლი: თუ ღმერ­თი გწამს, ნუ მე­ვაჭ­რე­ბი. აიღე კარ­ტი, “ფრეს­კა” მო­მე­ცი და საჭ­მე­ლიც მო­­ყო­ლე რა­მე. სტუ­მა­რი შე­მო­გეს­­რო, კარ­ტო­ფი­ლის ჩიპ­სე­ბი მა­ინც არა გაქვს, ან მა­რი­ლი­­ნი ჩხი­რე­ბი?

    ნე­ტი: ქვე­მოთ შო­კო­ლა­დი “M&M” მაქვს.

    სიკ­­დი­ლი: M&M! პრე­ზი­დენ­ტი რომ გსტუმ­რე­ბო­და? ვი­თომ M&M-ს დას­ჯერ­დე­ბო­და?

    ნე­ტი: თქვენ ხომ პრე­ზი­დენ­ტი არა ხართ.

    სიკ­­დი­ლი: კარ­გი, კარ­გი. და­­რი­გე.

    (ნე­ტი კარტს არ­­გებს, ამ­­დის ხუ­თი­­ნი)

    ნე­ტი: მო­დით, მე­ტი ინ­ტე­რე­სის­­ვის თი­თო ქუ­ლა­ზე ცენ­ტის მე­­თედს ჩა­მო­ვი­დეთ.

    სიკ­­დი­ლი: უამ­­სოდ სა­ინ­ტე­რე­სოდ არ გეჩ­ვე­ნე­ბა?

    ნე­ტი: ფუ­ლი რომ მე­გუ­ლე­ბა, უკ­­თე­სად ვთა­მა­შობ ხოლ­მე.

    სიკ­­დი­ლი: რო­გორც გე­ნე­ბოს, ნევტ.

    ნე­ტი: ნე­ტი. ნეტ ეკ­ერ­მა­ნი. და­გა­ვიწყ­დათ ჩე­მი სა­ხე­ლი?

    სიკ­­დი­ლი: ნევ­ტი, ნე­ტი – თა­ვი ამტ­კივ­და, რა…

    ნე­ტი: ეგ ხუ­თი­­ნი გაწყობთ?

    სიკ­­დი­ლი: არა.

    ნე­ტი: მა­შინ ამ­­­ღეთ.

    სიკ­­დი­ლი (კარტს ამ­­­ღებს და ხელ­ზე და­­ხე­დავს): უფ­­ლო იესო, აქ არ­­ფე­რიც არ არ­ის.

    ნე­ტი: მა­ინც რო­გო­რია, ჰა?

    სიკ­­დი­ლი: რა­ზე მე­კითხე­ბი?

    (მე­რე ის­ევ აიმ­­ტე­ბენ კარტს და ჩა­მოვ­ლენ, აიმ­­ტე­ბენ და ჩა­მოვ­ლენ)

    ნე­ტი: სიკ­­დილ­ზე.

    სიკ­­დი­ლი: რო­გორ უნ­და იყ­ოს? გა­ნის­ვე­ნებ და ეგ არ­ის.

    ნე­ტი: მე­რე აღ­­რა­ფე­რი იქ­ნე­ბა?

    სიკ­­დი­ლი: აჰა, ორ­­­ნებს ზო­გავ, არა?

    ნე­ტი: გე­კითხე­ბით, მე­რე აღ­­რა­ფე­რია?

    სიკ­­დი­ლი (გაბ­ნე­­ლად): ნა­ხავ.

    ნე­ტი: მაშ, რა­ღა­ცას მა­ინც ვნა­ხავ, არა?

    სიკ­­დი­ლი: ალ­ბათ სხვაგ­ვა­რად უნ­და მეთ­­ვა. ჩა­მო­დი.

    ნე­ტი: შენ­გან ხე­­რი­ან პა­სუხს ვერ ეღ­ირ­სე­ბა კა­ცი.

    სიკ­­დი­ლი: მე კარტს ვთა­მა­შობ.

    ნე­ტი: ით­­მა­შე, ით­­მა­შე.

    სიკ­­დი­ლი: თა­ნაც კარტს კარ­­ზე გა­ღე­ბი­ნებ.

    ნე­ტი: ჩა­მო­სუ­ლებს ნუ­ღარ ამ­ოწ­მებ.

    სიკ­­დი­ლი: არ ვა­მოწ­მებ. ვას­წო­რებ მხო­ლოდ. რო­მე­ლი კარ­ტი ჭრის?

    ნე­ტი: ოთ­ხი­­ნი. უკ­ვე გაჭ­რა­ზე გაქვს საქ­მე?

    სიკ­­დი­ლი: ვი­ნა თქვა, რომ მაქვს? უბ­რა­ლოდ გკითხე, რო­მე­ლია-მეთ­ქი, რა, არ შე­იძ­ლე­ბა?

    ნე­ტი: გა­ნა მეც ეგ­რე უბ­რა­ლოდ არა გკითხე, რა­­მეს იმ­­დი თუ შე­მიძ­ლია მქონ­დეს-მეთ­ქი?

    სიკ­­დი­ლი: მი­დი, მი­დი, ით­­მა­შე.

    ნე­ტი: რა მოხ­და, რომ მითხ­რა რა­მე? სად მივ­დი­ვართ?

    სიკ­­დი­ლი: მივ­დი­ვარ­თო? “ჩვენ” რა შუ­­შია? სი­მარ­­ლე თუ გინ­და, ეს შენ მო­­დენ ზღარ­თანს იატ­აკ­ზე, დაჭ­მუჭ­ნულ-დას­რე­სი­ლი ნივ­თე­ბის გრო­ვა­ში.

    ნე­ტი: მარ­­ლა? ერ­თი სუ­ლი მაქვს! მეტ­კი­ნე­ბა?

    სიკ­­დი­ლი: ერთ-ორ წუთ­ში გა­გივ­ლის.

    ნე­ტი: მა­გა­რია, ხუ­რავს. აი, ამ­ის მოს­მე­ნა კი ნამ­­ვი­ლად მჭირ­დე­ბო­და. კაც­მა “მო­დისტ ორ­­ჯი­ნალ­ში” და­ვიზ­­ვიე თა­ვი, ეს კი…

    სიკ­­დი­ლი: ოთხ ქუ­ლა­ზე რა­ღას იტყ­ვი?

    ნე­ტი: ჭრი?

    სიკ­­დი­ლი: ოთ­ხი ქუ­ლა წა­ვა?

    ნე­ტი: არა, მე ორ­­­ნი მაქვს.

    სიკ­­დი­ლი: მე­ხუმ­რე­ბი ალ­ბათ.

    ნე­ტი: არა, წა­­გე.

    სიკ­­დი­ლი: წმინ­დაო ღმერ­თო, მე კი მე­გო­ნა, ექვ­სი­­ნებს უფრ­თხილ­დე­ბო­დი.

    ნე­ტი: არა. შე­ნი ჩა­მოს­­ლაა. ოცი ქუ­ლა და ორ­იც ჩარ­ჩო. ით­­მა­შე. (სიკ­­დი­ლი კარტს არ­­გებს). მაშ, იატ­აკ­ზე უნ­და გავ­გორ­დე არა? იქ­ნებ დი­ვან­თან დავ­­­გა­რი­ყა­ვი, ჰა?

    სიკ­­დი­ლი: არა. ით­­მა­შე.

    ნე­ტი: რა­ტომ არა?

    სიკ­­დი­ლი: იმ­­ტომ, რომ იატ­აკ­ზე უნ­და და­­ცე. თა­ვი და­მა­ნე­ბე რა! ვცდი­ლობ გო­ნე­ბა მო­ვიკ­რი­ბო.

    ნე­ტი: რა­ღა მა­ინ­­და­მა­ინც იატ­აკ­ზე? აი, რი­სი გა­გე­ბა მინ­და. რა­ტომ არ შე­იძ­ლე­ბა, დი­ვან­თან ვიდ­გე და ზედ და­ვე­ცე რბი­ლად?

    სიკ­­დი­ლი: ყვე­ლა­ნა­­რად შე­ვეც­დე­ბი. ახ­ლა შეგ­ვიძ­ლია თა­მა­ში გა­ვაგ­­ძე­ლოთ?

    ნე­ტი: მეც მა­გას არ ვღა­ღა­დებ! მო ლეფ­კო­ვიცს მა­გო­ნებ. ის­იც შენ­ნა­­რი ჯი­­ტია.

    სიკ­­დი­ლი: თურ­მე მო ლეფ­კო­ვიცს ვა­გო­ნებ. ჩემ­ზე სა­ში­ნელ არ­სე­ბას ძნე­ლად თუ წარ­მო­იდ­გენს კა­ცი, ამ­ას კი თურ­მე მო ლეფ­კო­ვიცს ვა­გო­ნებ. მა­ინც ვი­ნაა ეგ ტი­პი, ბეწ­ვე­­ლით ვაჭ­რობს?

    ნე­ტი: ნე­ტა შენ იყო ეგ­­თი ბეწ­ვე­­ლით მო­ვაჭ­რე. წე­ლი­წად­ში ოთხ­მოც ათ­ასს აკ­­თებს. ყა­­თა­ნით გაწყო­ბა და იმ­ის ჯა­ნი. სა­კუ­თა­რი ფაბ­რი­კა აქვს. ორი ქუ­ლა.

    სიკ­­დი­ლი: რა?

    ნე­ტი: ორი ქუ­ლა-მეთ­ქი. ვჭრი. შენ რა გაქვს?

    სიკ­­დი­ლი: გე­გო­ნე­ბა, კა­ლათ­ბურ­თის ან­გა­რი­ში და­მა­წე­რე­სო ხელ­ზე.

    ნე­ტი: თა­ნაც სულ ყვა­ვე­ბია.

    სიკ­­დი­ლი: ნე­ტა მაგ­დე­ნი არ გე­ლა­პა­რა­კა.

    (ის­­ნი ხე­ლახ­ლა არ­­გე­ბენ კარტს და თა­მაშს აგრ­ძე­ლე­ბენ).

    ნე­ტი: წე­ღან რი­სი თქმა გინ­დო­და, ჩე­მი პირ­ვე­ლი საქ­მეაო, რომ მითხა­რი?

    სიკ­­დი­ლი: რაც გა­­გო­ნე.

    ნე­ტი: რა, ად­რე არ­­ვინ ყო­ფი­ლა?

    სიკ­­დი­ლი: რო­გორ არ ყო­ფი­ლან, მაგ­რამ მე არ­­ვინ წა­მიყ­ვა­ნია.

    ნე­ტი: აბა, ვინ წა­იყ­ვა­ნა?

    სიკ­­დი­ლი: სხვებ­მა.

    ნე­ტი: სხვე­ბიც არ­­ან?

    სიკ­­დი­ლი: აბა, შენ რა გე­გო­ნა! ყვე­ლას თა­ვი­სი გზა აქვს.

    ნე­ტი: ეგ არ ვი­ცო­დი.

    სიკ­­დი­ლი: სა­­დან უნ­და გცოდ­ნო­და? ის­ეთს რას წარ­მო­ად­გენ, მა­ინც ვი­ნა გგო­ნია თა­ვი?

    ნე­ტი: რო­გორ თუ ვი­ნა მგო­ნია? რა, არ­­ვი­ნა ვარ?

    სიკ­­დი­ლი: არა, რო­გორ არა ხარ, ტან­საც­მელს არ აწ­არ­მო­ებ? მაგ­რამ სა­­კუ­ნო მის­ტე­რი­­თა შე­სა­ხებ რა უნ­და იც­­დე, რა­ნა­­რად უნ­და მი­გიწ­­დე­ბო­დეს ხე­ლი?

    ნე­ტი: რა­ებს ამ­ბობ? კარ­გა ბლო­მად ფულ­სა ვხვე­ტავ. ორი შვი­ლი უმ­აღ­ლეს­ში გავ­­ზავ­ნე. ერ­თი სა­რეკ­ლა­მო საქ­მეს ეწ­­ვა, მე­­რე და­­ჯახ­და. მეც ჩე­მი სა­კუ­თა­რი სახ­ლი მაქვს. “კრა­ის­ლერს” და­ვაქ­რო­ლებ. ჩემს ცოლს არ­­ფე­რი აკ­ლია; მო­ახ­ლე­­ბი, წა­­ლას ქურ­ქი, კარ­გი დას­ვე­ნე­ბა. ამ­ჟა­მად “იდ­ენ როკ­ში” იმ­ყო­ფე­ბა. დღე­ში ორ­მოც­და­ათ დო­ლარს იხ­დის, სა­კუ­თა­რი დის გვერ­დით რომ იყ­ოს. იმ კვი­რა­ში მეც ჩა­ვა­კითხავ. ასე რომ, არ­­ფე­რი შე­გე­შა­ლოს – ვი­ღაც გამ­­ლე­ლი კი არა ვარ.

    სიკ­­დი­ლი: კარ­გი რა, ზედ­მე­ტი მგრძნო­ბი­­რო­ბა რა სა­ჭი­როა?

    ნე­ტი: ვი­ნაა მგრძნო­ბი­­რე?

    სიკ­­დი­ლი: აბა, რო­გორ მო­გე­წო­ნე­ბო­და, მეც ეგ­რე ად­ვი­ლად რომ გავ­ნაწყე­ნე­ბუ­ლი­ყა­ვი შენ­ზე.

    ნე­ტი: რა­მე გაწყე­ნი­ნე?

    სიკ­­დი­ლი: შენ არ მითხა­რი, იმ­­დი გა­მიც­რუეო?

    ნე­ტი: აბა, რას ელ­­დი? ზარ­ზე­­მით უნ­და დაგ­­ვედ­რო­დი?

    სიკ­­დი­ლი: ვერ გა­მი­გე. პი­რა­დად მე შე­მე­ხე. ძა­ლი­ან და­ბა­ლი ხა­რო, ესა ხა­რო, ისა ხა­რო.

    ნე­ტი: მე მგავ­ხარ-მეთ­ქი, ის გითხა­რი. თით­ქოს ჩე­მი ან­­რეკ­ლი იყო.

    სიკ­­დი­ლი: კარ­გი, კარ­გი, კარ­ტი და­­რი­გე.

    (ის­­ნი თა­მაშს აგრ­ძე­ლე­ბენ. მუ­სი­კა ნელ-ნე­ლა მა­ტუ­ლობს, სი­ნათ­ლეს სიბ­ნე­ლე ენ­აც­­ლე­ბა, სა­ნამ ბო­ლოს ყვე­ლა­ფერს უკ­­ნი არ დან­­ქავს. მე­რე ის­ევ ნელ-ნე­ლა ნათ­დე­ბა, უკ­ვე გვი­­ნია – თა­მა­ში დას­რუ­ლე­ბუ­ლია. ნე­ტი ითვ­ლის)

    ნე­ტი: სა­მოც­დარ­ვა… ერ­თი – ორ­მოც­და­­თი. ეჰ, ძმაო, აგ­ებ.

    სიკ­­დი­ლი (შე­წუ­ხებ­ლი დაჰ­ყუ­რებს კარ­ტის დას­ტას): ვი­ცო­დი, ამ ცხრი­ანს არ უნ­და ჩა­მოვ­სუ­ლი­ყა­ვი. ჯან­და­ბა!

    ნე­ტი: ასე რომ, ხვალ შევ­­­დე­ბით.

    სიკ­­დი­ლი: რო­გორ თუ ხვალ შევ­­­დე­ბით?

    ნე­ტი: ერ­თი დღე მო­ვი­გე. რას იზ­ამ, უნ­და მო­მეშ­ვა.

    სიკ­­დი­ლი: შენ რა, სე­რი­­ზუ­ლად მე­უბ­ნე­ბო­დი?

    ნე­ტი: პი­რო­ბა პი­რო­ბაა.

    სიკ­­დი­ლი: ჰო, მაგ­რამ…

    ნე­ტი: არ­­ვი­თა­რი მაგ­რამ. ოც­და­ოთხი სა­­თი მო­ვი­გე. ხვალ დაბ­რუნ­დი.

    სიკ­­დი­ლი: არ ვი­ცო­დი, დრო­ზე თუ ვთა­მა­შობ­დით.

    ნე­ტი: მით უარ­­სი შენ­­ვის. ყუ­რად­ღე­ბით უნ­და იყო-ხოლ­მე.

    სიკ­­დი­ლი: ოც­და­ოთხი სა­­თი რა უნ­და ვა­კე­თო, სად წა­ვი­დე?

    ნე­ტი: მე რა მე­ნაღ­­ლე­ბა? მთა­ვა­რია, რომ ერ­თი დღე მო­ვი­გე.

    სიკ­­დი­ლი: რას მთა­ვა­ზობ, ქუ­ჩებ­ში ვი­ხე­ტი­­ლო?

    ნე­ტი: სას­ტუმ­რო­ში და­ბი­ნავ­დი. მოგ­ვი­­ნე­ბით კი­ნო­ში შეხ­ვალ. კი­დევ ორთ­­ლის აბ­­ზა­ნა შე­გიძ­ლია მი­­ღო. სა­ერ­თო სა­ხელ­­წი­ფო­ებ­რივ პრობ­ლე­მად არ მიქ­ციო ახ­ლა ეს პა­ტა­რა საქ­მე, თუ ძმა ხარ.

    სიკ­­დი­ლი: ერ­თი ან­გა­რი­ში კი­დევ და­­მა­ტე.

    ნე­ტი: ამ­ას გარ­და, ოც­დარ­ვა დო­ლა­რი გმარ­თებს ჩე­მი.

    სიკ­­დი­ლი: რა?

    ნე­ტი: ჰო, ნა­ბიჭ­ვა­რო, აი, აიღე, წა­­კითხე.

    სიკ­­დი­ლი (ჯი­ბე­ებ­ში იქ­­ქე­ბა): რამ­დე­ნი­მე ერთ­დო­ლა­რი­­ნი მაქვს. ოც­დარ­ვა ვერ შეგ­როვ­დე­ბა.

    ნე­ტი: არც ჩეკ­ზე ვიტყ­ვი უარს.

    სიკ­­დი­ლი: რო­მე­ლი ან­გა­რი­ში­დან ინ­­ბებ?

    ნე­ტი: უყ­­რე ერ­თი, ვის­თან მქო­ნია საქ­მე.

    სიკ­­დი­ლი: შე­გიძ­ლია მი­ჩივ­ლო. სა­და მაქვს სა­ბან­კო ან­გა­რი­ში?

    ნე­ტი: კარ­გი, კარ­გი. რა­ცა გაქვს, მო­მე­ცი და ჩავ­­ვა­ლოთ, რომ გავ­­წორ­დით.

    სიკ­­დი­ლი: მო­მის­მი­ნე, ეგ ფუ­ლი მჭირ­დე­ბა.

    ნე­ტი: რა­ში უნ­და გჭირ­დე­ბო­დეს?

    სიკ­­დი­ლი: აბა და­ფიქ­­დი, რას ამ­ბობ. შენ ხომ იმქ­ვეყ­ნად ხარ წა­საყ­ვა­ნი.

    ნე­ტი: მე­რე?

    სიკ­­დი­ლი: რა, მე­რე… იცი, ეგ რა შორ­საა?

    ნე­ტი: მე­რე?

    სიკ­­დი­ლი: მე­რე საწ­ვა­ვი? გზის ფუ­ლი?

    ნე­ტი: ჩვენ იქ მან­ქა­ნით მივ­დი­ვართ?

    სიკ­­დი­ლი: მა­გა­საც გა­­გებ. (შეშ­ფო­თე­ბუ­ლი) მის­მი­ნე, ხვალ დავ­­რუნ­დე­ბი და შენ შანსს მომ­ცემ, ფუ­ლი უკ­ან და­ვიბ­რუ­ნო. წი­ნა­აღ­­დეგ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ცუ­და­დაა ჩე­მი საქ­მე.

    ნე­ტი: რა­საც მო­­სურ­ვებ. რამ­დენ­საც გინ­და, იმ­დენს ვი­თა­მა­შებთ. არ გა­მიკ­ვირ­დე­ბა, კი­დევ ერ­თი კვი­რა, ან სუ­ლაც თვე მო­ვი­გო. გა­აჩ­ნია, რო­გორ ით­­მა­შებ. იქ­ნებ რამ­დე­ნი­მე წელ­საც კი გა­მოვ­­რა ხე­ლი.

    სიკ­­დი­ლი: ვაჰ, რა შავ დღე­ში ვარ.

    ნე­ტი: აბა, ხვა­ლამ­დე.

    სიკ­­დი­ლი (და­­ხია კა­რის ზღურ­­ლამ­დე): კარგ სას­ტუმ­როს ვერ მი­მას­წავ­ლი? თუმ­ცა რო­მელ სას­ტუმ­რო­ზეა ლა­პა­რა­კი, კა­პი­კი აღ­­რა მაქვს. წა­ვალ “ბიკ­ფორ­­­ში” დავ­­დე­ბი (ხელ­ში აიღ­ებს გა­ზეთს).

    ნე­ტი: აბა ჰე, და­ახ­ვიე აქ­­დან. ეს ჩე­მი გა­ზე­თია (ხე­ლი­დან ართ­მევს).

    სიკ­­დი­ლი (გას­­ლი­სას): არა, უბ­რა­ლოდ ვერ მოვ­კი­დე ხე­ლი და ვერ წა­ვიყ­ვა­ნე? მა­ინ­­და­მა­ინც ამ აბ­და-უბ­და­ში უნ­და გა­მე­ყო თა­ვი!

    ნე­ტი (ეძ­­ხის): ფრთხი­ლად ჩა­დი. ერთ-ერთ სა­ფე­ხურ­ზე ნო­ხი არაა კარ­გად და­მაგ­რე­ბუ­ლი (უც­ებ გვეს­მის სა­ში­ნე­ლი ზღარ­თა­ნის ხმა. ნე­ტი ამ­­­ოხ­რებს, ლო­გინ­თან მდგარ მა­გი­დას­თან მი­დის და რე­კავს).

    ნე­ტი: ალო, მო ხარ? მე ვარ. მო­მის­მი­ნე. არ ვი­ცი, ვი­ღა­ცა მე­კა­­ფე­ბა თუ რა არ­ის, მაგ­რამ ეს-ესაა სიკ­­დი­ლი იყო ჩემ­თან. ცო­ტა კუნ­კე­ნი ვი­თა­მა­შეთ… არა, სიკ­­დი­ლი. თვი­თონ მო­ვი­და, ჰო, ის იყო, ან ვი­საც შე­სა­ბა­მი­სი პრე­ტენ­ზია აქვს. მაგ­რამ მო, ვერ წარ­მო­იდ­გენ, რა მო­საწყე­ნი ტი­პია.

    © “არილი”

  • პოეზია

    ზუ­რაბ რთვე­ლი­აშ­ვი­ლი


    * * *

    მითხა­რი, რო­გორ არ მოგ­წონ­ვარ? მე ვში­შობ შენ­­ვის!

    შენ­­ვის მო­ვუშ­ვებ მეჩხერ წვე­რებს სა­კად­რის ღა­მით,

    შენ­­ვის ვი­კის­რებ მძი­მე ღი­პის ტა­რე­ბას ჩუ­მად,

    შენ­­ვის ოქ­როს ჯაჭვს და­ვი­კი­დებ კი­სერ­ზე ნე­ლა.

    მითხა­რი, რო­გორ მი­ვი­წე­ბო შე­ნი სხე­­ლი?

    რო­გორ ავ­აწყო შე­სა­ფე­რი შენ­­ვის სიმ­ღე­რა?

    მითხა­რი, სად გყავს ვა­გი­ნი­დან გა­მოქ­ცე­­ლი

    პა­ტა­რა კა­ცი, რომ ჰკი­­და ცო­ტა ხნის უკ­ან.

    მითხა­რი, თით­ქოს მე ვი­ყა­ვი გი­ჟი მე­ხან­­რე,

    რომ სა­აღ­ლუ­მო ორ­გი­­ბის ვაქ­რობ­დი კოც­ნებს.

    მითხა­რი მა­შინ, რა­ტომ ზვე­რავ ფრთხი­ლად ამ ან­ძას,

    მითხა­რი, რის­­ვის არ უკ­ითხავ მას ღა­მის ლოც­ვებს…

    © ”არილი”

  • პოეზია

    ლელა სამნიაშვილი


    * * *

    ფო­თო­ლია თუ – ოქ­როს რკა­ლია –

    ძვირ­ფა­სო, შენ რომ ხელ­ში გი­ჭი­რავს?

    ზედ და­­ტე­ვა წყვი­ლი კა­ლია,

    ნემ­სიყ­ლა­პია, ან­დაც – ჭრი­ჭი­ნა.

    შენ – სიყ­ვა­რუ­ლი – რკა­ლად აქ­ციე,

    მე – რკა­ლის – ფოთ­ლად ქცე­ვას ვა­პი­რებ;

    და ისე მიყ­ვარს – ან­­მა­ცია, –

    ზედ მი­ვა­ხა­ტავ – ნემ­სიყ­ლა­პი­ებს.

    გვე­ლის წე­ლი­წა­დი

    მთე­ლი თორ­მე­ტი წე­ლი­წა­დი მო­ვან­დო­მე

    ამ ზღაპ­რის თხრო­ბას – შენ­­ვის;

    და ის­ევ – წრე იხს­ნე­ბა რკა­ლად

    და რკა­ლი – ად­გი­ლი­დან იძვ­რის,

    მო­ცუ­რავს. ჩე­მი ახ­­ლი ბეჭ­დის თვა­ლი

    ნა­თე­ბას იწ­ყებს. ეს არ­ის – გვე­ლის წე­ლი­წა­დი.

    თი­თი­დან ვიძ­რობ, ვატ­რი­­ლებ.

    რა ჩა­ვუთ­­ვა? – სარ­­­ლის მიღ­მა –

    თეთ­რი ღრუ­ბე­ლი ლა­მა­ზია –

    ფიჭ­ვის მწვა­ნე ღრუ­ბელს დაჰ­ყუ­რებს.

    მე ვი­სურ­ვებ და ჰა­ერ­ში – ფან­ტე­ლე­ბი

    ატ­ივ­ტივ­დე­ბა. მე­რე ის­ევ – ვაშ­ტერ­დე­ბი –

    ზამ­­რის ოთ­­ხის თუხ­თუ­ხა წერ­ტილს –

    ჩა­­დანს, – იგი კვლავ ამთ­­ნა­რებს –

    მოწყე­ნი­სა­გან; ის არ არ­ის –

    ზღაპ­რის ერთ­გუ­ლი. რა ჩა­ვუთ­­ვა?! –

    წვნი­­ნი – მა­რილს რომ ვა­მა­ტებ –

    სულ­­­ლად დამ­­­ბა­რა. მა­რი­ლი –

    მკვდა­რი შა­ქა­რია. დღეს ცოცხ­­დე­ბა

    ყვე­ლა კრის­ტა­ლი და პა­ტა­რა გო­გო,

    რო­მე­ლიც – მზე­თუ­ნა­ხა­ვის ნაწ­ნა­ვებ­ზე –

    უარს ამ­ბობ­და, და თეთ­რი ცხე­ნი

    სურ­და, ან – შა­ვი, ოღ­ონდ – ყველ­გან

    თვი­თონ ექ­რო­ლა; და მე­რე –

    ამ­ბის გა­საგ­­ძე­ლებ­ლად – ის­ტო­რი­ის

    სა­ხელ­­ძღ­ვა­ნე­ლოს კითხუ­ლობ­და იქ­ამ­დე, –

    ვიდ­რე – სიტყ­ვე­ბის თუ ოქ­როს ძი­­ბით,

    თუ – ცი­­ბით. – უც­ხო ქვე­ყა­ნა არ

    აღ­მო­­ჩი­ნა; და ჩა­უთ­­ვა – თა­ვი­სუფ­ლე­ბა!

    მაგ­რამ მის­მა ძმად­ნა­ფი­ცებ­მა –

    იმ ქვეყ­ნის ხალხს – გრძელ­­მი­­ნებს,

    შუბ­­მო­ხა­ტუ­ლებს – გვირ­­ვი­ნე­ბი­დან –

    სა­თი­თა­ოდ და­­ცა­ლეს ფე­რა­დი ფრთე­ბი,

    და ვის­კის ბოთ­ლი შე­­ჩე­ჩეს ხელ­ში

    და მა­თი წი­ნაპ­რე­ბის ჩრდი­ლე­ბით მბრწყი­ნავ

    მი­წას – მო­მავ­ლის ჯა­დო და­­დეს.

    და ჩა­უთ­­ვეს – სამ­შობ­ლოს­გან თა­ვი­სუფ­ლე­ბა!

    და კონ­სერ­ვის თავღია ქი­ლა –

    რო­გორც სამ­ყა­როს ახ­ალ­თა­ხა­ლი

    მა­კე­ტი – წამ­ში აშ­უშ­ხუნ­და –

    ყვე­ლა ძვე­ლი ღმერ­თის ბა­გეს­თან.

    და იმ გო­გომ წიგ­ნი და­ხუ­რა.

    და ის­ევ – ზღა­პარს და­უბ­რუნ­და.

    პირ­ვე­ლი­ვე ხო­მალ­დით – თა­ვის

    კოშკს მი­­შუ­რა და ჩი­რაღ­­ნე­ბი

    გა­მო­კი­და, – ავი სუ­ლე­ბი რომ და­ეფ­­თხო,

    ბა­ბა-იგ­ას – მი­სი კოშ­კი – ფე­ხე­ბი­ან

    ქო­ხად რომ არ გა­და­ექ­ცია. და თა­ვი­სი

    თეთ­რი კე­დე­ბით – ამ კოშ­კი­დან და­დი­­და

    სკო­ლა­შიც და მე­გობ­რებ­თა­ნაც.

    და ზღა­პა­რი არც აქ დამ­თავ­­და:

    იგ­­ვე გვე­ლის წე­ლი­წა­დი, იგ­­ვე – ჩე­მი

    წე­ლი­წა­დი კუდ­ზე-ბე­ჭე­დით – მოს­რი­­ლებს,

    რა­თა – ამ­ბის გა­საგ­­ძე­ლებ­ლად –

    თუ­კი ბა­გეს სურ­ვი­ლი დარ­ჩა, – დღეს

    ჩა­უთ­­ვას და შენს კოშ­­საც შე­მო­ეხ­ვი­ოს.

    * * *

    ის­­ნი – ჩე­მი დე­ბი –

    ხელ­ში – ძვე­ლი და მა­ინც

    ძვე­ლე­ბუ­რად მო­ელ­ვა­რე

    ვაშ­ლე­ბით – დღემ­დე

    ძვირ­ფას ბავ­­ვე­ბად რჩე­ბი­ან,

    ტკბი­ლად ჩურ­ჩუ­ლე­ბენ:

    “დი­ახ, ბა­ტო­ნო!” მე კი –

    უღ­ირ­სი გო­გო ვარ, რად­გან

    ღმერ­თი მიყ­ვარს, რო­გორც – მა­რი­ლი.

    მლა­შე ზღვი­დან ამ­­ტა­ნი­ლი

    ფხა – მბრწყი­ნა­ვი და ჩხვლე­ტია –

    შე­ნი ფერ­დის­­ვი­საც –

    მტკივ­ნე­­ლი იქ­ნე­ბა. და მე –

    ჯინ­სის იდ­აყ­ვით – ჰა­ერს

    ვკვეთ და ის­ევ ზღვის­კენ

    მი­ვი­წევ. ზღვე­ბი –

    შე­ნი თვა­ლის გუ­გებ­შიც ტკბე­ბა.

    * * *

    ორ ქა­ლაქს შო­რის – ხე­­ბად დარ­გულ

    გზა­ზე ხე­­ბი – მგზავ­რე­ბის თვა­ლებს –

    ის­ევ თა­ვი­სად და­­გუ­ლე­ბენ, –

    ბუ­დე­­ბით და ფოთ­ლე­ბით რთა­ვენ.

    თუმ­ცა თვა­ლე­ბი – დღეს – სარ­­მელს და­აქვს

    და რიტ­მით – ბორ­ბალს მი­აქვს ცხოვ­რე­ბა, –

    ერ­თი ქა­ლა­ქი – მე­­რე ქა­ლაქს –

    კვლავ ხის ჩხი­რე­ბით მი­ექ­სო­ვე­ბა.

    * * *

    დამ­წყემ­სე ჩე­მი ცხვა­რი, ვარ­­­­ლა­ვი

    და სიტყ­ვე­ბი – მთის ფერ­დობ­ზე

    შე­ფე­ნი­ლე­ბი, – სულ უფ­რო მაღ­ლა

    რომ მი­­წე­ვენ და ტო­ვე­ბენ –

    ათ­ას­ნა­ირ ნა­ფე­ხუ­რებს: წრე­ებს,

    ფე­რად ნამ­­­რე­ვებს, ლექ­სებს.

    მე არ ვი­ცი – მათ­გან

    რო­მელ ერთს უნ­და ვდიო,

    რომ­ლი­სათ­ვის უნ­და ვიფხიზ­ლო, –

    იმ მთის მიღ­მა – რო­მელ მხა­რეს

    უნ­და გა­ვუძღ­ვე: ტყე­ში და ღრე­ში,

    კონ­ტი­ნენ­ტის შუ­­გუ­ლის­კენ, ოკ­­­ნის

    სა­ნა­პი­როს­კენ, თუ – სიზ­­რე­ბის მი­მარ­თუ­ლე­ბით.

    მე ხომ ვი­ცი – ჩა­მე­ძი­ნე­ბა.

    სიზ­მა­რა ვარ. ჩე­მი ცხვა­რი და

    ვარ­­­­ლა­ვი და სიტყ­ვე­ბი – ჩე­მი

    სიზ­­რი­სა­კენ მი­­წე­ვენ, იბ­ნე­ვი­ან,

    იკ­არ­გე­ბი­ან. მო­აგ­რო­ვე. თუ არც ერ­თი

    არ აკ­ლია, – ნუ მეტყ­ვი რომ –

    მატყუ­­რა ვარ. ნუ მეტყ­ვი რომ –

    კარ­გი მწყემ­სი ვარ: ჭკვი­­ნიც ვარ,

    ლა­მა­ზიც ვარ, უშ­­შა­რიც ვარ.

    დამ­წყემ­სე ჩე­მი სიყ­ვა­რუ­ლი.

    © “არილი”

  • პროზა (თარგმანი)

    მა­ნუ­ელ ვი­სენ­ტი


    ­­­­ჰომეროსის წვნია­ნი

    ესპანურიდან თარგმნა ქეთი ჯიშიაშვილმა

    დი­ლის თერ­­მეტ სა­ათ­ზე პრო­ფე­სო­რი სახ­­ში მარ­ტო იყო და ბიბ­ლი­­თე­კის თა­რო­ებ­ზე გა­მა­ლე­ბით ეძ­ებ­და რო­მე­ლი­მე ჰე­რო­­კულ რო­მანს. მაგ­ნი­ტო­ფო­ნი ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კას უკ­რავ­და. კა­ცი გულ­მოდ­გი­ნედ სინ­ჯავ­და ყვე­ლა წიგნს, სა­ნამ ბო­ლოს და ბო­ლოს მის ხელ­ში ილ­­­დას მო­ვა­რა­ყე­ბულ­მა ას­­ებ­მა არ გა­იბ­­წყი­ნეს. რო­გორც იქ­ნა მი­აგ­ნო! უმ­ალ გად­მო­­ღო მდიდ­რუ­ლი გა­მო­ცე­მა. ამ­ჯე­რად გა­დაშ­ლა არც კი დას­ჭირ­ვე­ბია. რა ნაც­ნო­ბი იყო ღმერ­თე­ბის დი­დე­ბა, ვნე­ბე­ბი, მშვე­ნი­­რე­ბი­სა­კენ სწრაფ­ვა, გმი­რო­ბა­ნი და ლა­მა­ზი ოც­ნე­ბე­ბი. წიგნს უდ­­დე­სი სი­­მოვ­ნე­ბით სუ­ლი შე­­ბე­რა და სამ­ზა­რე­­ლო­სა­კენ გა­­მარ­თა. იქ პრო­დუქ­ტებს ერ­თად თა­ვი მო­­ყა­რა და საყ­ვა­რე­ლი კერ­ძის მომ­ზა­დე­ბას შე­უდ­გა: პას­ტო­რა­ლუ­რის მე­სა­მე ნა­წილს ღი­ღი­ნით გაფ­­­­ნა ხახ­ვი და ორი კბი­ლი ნი­­რი, მე­რე ქვა­ბის ფსკერს ცო­ტა­­დე­ნი ზე­თი მო­ას­ხა და გა­ზი აან­თო. რო­ცა ყვე­ლა­ფე­რი კარ­გად ჩა­­შუ­შა, პრო­ფე­სორ­მა სა­ჭი­რო რა­­დე­ნო­ბის წყა­ლი, მა­რი­ლი და ცო­ტა ოხ­რა­ხუ­ში და­­მა­ტა, წიგ­ნი ქვაბ­ში ჩა­დო და რკი­ნის ხუ­ფი მჭიდ­როდ და­­ხუ­რა. “ოლ­­­დას” მდიდ­რულ­მა გა­მო­ცე­მამ ნელ ცეცხ­­ზე იწ­ყო ხარ­­ვა, თით­ქოს კომ­ბოს­ტოს ერ­თი ჩვე­­ლებ­რი­ვი თა­ვი ყო­ფი­ლი­ყოს. იმ დღეს სწო­რედ ას­ეთ კერ­­ზე ოც­ნე­ბობ­და.

    სა­ნამ წვნი­­ნი იხ­არ­შე­ბო­და, პრო­ფე­სორ­მა მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლის ფან­­რი­დან გა­და­­ხე­და. ქუ­ჩა­ში ის­ევ ის ნაც­რის­ფე­რი უს­­ხუ­რე­ბა სუ­ფევ­და, რომ­ლის ცქე­რა­შიც მარ­ტო­­ბის არ­­ერ­­მა წელ­მა ჩა­­­რა: თეთრ კა­ფელ­ში ჩას­მუ­ლი ქათ­მის მა­ღა­ზია, მე­­რე რიგ­ში გა­ჩე­რე­ბუ­ლი სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნე­ბი, ხი­ლის დახ­ლი თოკ­ზე და­კი­დუ­ლი ან­­ნა­სე­ბით, თა­ნამ­­რო­მელ­თა სი­ლუ­­ტე­ბი სა­ბუ­ღალ­­რო გან­ყო­ფი­ლე­ბის შუ­შის მიღ­მა, პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც ტრო­ტუ­არ­ზე და­ცო­ცავ­­ნენ და ხმა­მა­ღა­ლი შე­ძა­ხი­ლე­ბით რო­მე­ლი­ღაც თევზს უკ­­თებ­­ნენ რეკ­ლა­მას. იმ დი­ლით პრო­ფე­სო­რი ჩვე­­ლებ­რივ­ზე უფ­რო მოწყე­ნი­ლი იყო და თა­ვის შე­საქ­ცე­ვად ის­ევ პნევ­მა­ტუ­რი თო­ფით თა­მა­ში გა­დაწყ­ვი­ტა. იარ­­ღი კა­რა­დი­დან გად­მო­­ღო და ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კის თან­­ლე­ბით დე­რე­ფან­ში გა­ვი­და. თო­ფი ხუ­თი მცი­რე ზო­მის ტყვი­ით და­ტე­ნა. ფან­­რი­დან რამ­დე­ნი­მე სა­ინ­ტე­რე­სო ობ­­ექ­ტი მო­ჩან­და, მაგ­რამ კაც­მა ამ­ჯე­რად კუთხე­ში მჯდომ ხი­ლის გამ­ყიდ­ველ­თან გა­დაწყ­ვი­ტა გა­ხუმ­რე­ბა. ტრო­პი­კუ­ლი ან­­ნა­სე­ბი ჰა­ერ­ში ისე ლივ­ლი­ვებ­­ნენ, რო­გორც სან­ჩეს კო­ტა­ნის ნა­ტურ­მორ­­ში. პრო­ფე­სო­რი ფან­­რის რა­ფას და­ეყ­­­ნო. ტე­ლეს­კო­პის ფო­კუ­სი სა­სურ­ველ წერ­ტილს და­­მიზ­ნა, ღრმად ჩა­­სუნ­­ქა და ჩახ­მახს გა­მოჰ­­რა. ან­­ნა­სი ძლი­­რად შე­ირ­ხა და მო­ცე­ლი­ლი­ვით ჩა­ვარ­და პა­მიდ­­რი­ან კა­ლათ­ში. იმ­ავ წამს ვაჭ­რის წყევ­ლა-კრულ­ვა გა­ის­მა.

    – ის­ევ ის არ­ის, ის ძაღ­ლიშ­ვი­ლი!

    – ეს რა­ღა იყო?

    – მკვლე­ლი, რო­მე­ლიც ჩემს სა­ქო­ნელს ესვ­რის!

    – რა სიმ­ხე­ცეა!

    – უკ­ვე მე­ოთხე­ჯერ აკ­­თებს ამ­ას. და­მე­ნა­ხოს, თუ კა­ცია!

    კლი­ენ­ტე­ბით გარ­შე­მორ­ტყ­მუ­ლი მე­ხი­ლე მთე­ლი ხმით გაჰ­­ვი­რო­და. გამ­­ლე­ლე­ბი ფან­­რი­სა­კენ იყ­­რე­ბოდ­ნენ იმ იმ­­დით, რომ დამ­ნა­შა­ვეს მოჰ­­რავ­­ნენ თვალს. გა­და­წე­­ლი ფან­­რის მიღ­მა კი მკვდა­რი ენ­­ბის პა­ტივ­ცე­მუ­ლი პრო­ფე­სო­რი გულ­­რი­ლად ად­ევ­ნებ­და თვალს ქუ­ჩა­ში ატ­­ხილ ალ­­­ქოთს და ცდი­ლობ­და, ცი­ვად გა­ნე­სა­ჯა ამ სო­ცი­­ლუ­რი ჯგუ­ფის მოქ­მე­დე­ბა. ის­­ნი მხო­ლოდ უს­­სუ­რი ჭი­ან­­ვე­ლე­ბი იყვ­ნენ. საკ­მა­რი­სი იყო, ერ­თა­დერ­თხელ ეს­რო­ლა ხი­ლის­­ვის, რომ ეს პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი სა­ში­ნელ ძრწო­ლას აეტ­­ნა. ნე­ტავ რა მოხ­დე­ბო­და, მარ­­ლა რომ გა­მო­ეკ­რა ჩახ­მა­ხი­სათ­ვის? იმ წუ­თას ის­ევ და­­უფ­ლა შეგ­­­ნე­ბა, რომ შე­ეძ­ლო ღმერ­თად ქცე­­ლი­ყო და მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლი­დან ემ­არ­თა ქვე­ყა­ნა. ამ­­სო­ბა­ში სპექ­ტაკ­ლიც დამ­თავ­­და.

    გმი­რი სა­­ბა­ზა­ნო­სა­კენ გა­­მარ­თა. შარ­დის ბუშ­ტი გა­­თა­ვი­სუფ­ლა და სარ­კე­ში ჩა­­ხე­და. სულ არ შეც­­ლი­ლი­ყო. სა­კუ­თა­რი გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბის და­ნახ­ვა­ზე ფსი­ქო­­ნა­ლი­ტი­კო­სის სიტყ­ვე­ბი გა­ახ­სენ­და: “შე­გიძ­ლია ჩათ­ვა­ლო, რომ გარ­­ვე­­ლი დრო­ის მან­ძილ­ზე არ­­ფე­რი გე­მუქ­რე­ბა. შენს ტვინს უს­აშ­ვე­ლო არ­­ფე­რი სჭირს. ოღ­ონდ გახ­სოვ­დეს, რომ ძვე­ლი სა­ბერ­­ნე­თი აღ­არ არ­სე­ბობს. გო­ნე­ბის სრულ­ყო­ფა და ოც­ნე­ბა აბს­­რაქ­ტულ სი­ლა­მა­ზე­ზე, სი­სუ­ლე­ლეა. ბედ­ნი­­რე­ბა პა­ტარ-პა­ტა­რა სი­­მოვ­ნე­ბე­ბის ნა­ზა­ვია: ყა­ვის ოხ­ში­ვა­რი და სი­გა­რე­ტი გა­ზე­თის კითხ­ვი­სას, სა­სი­­მოვ­ნო სა­­ბა­რი რეს­ტო­რან­ში, ემ­ას მკვრი­ვი საჯ­დო­მი, ხის ფი­სის შო­რე­­ლი სურ­ნე­ლი იმ პორ­ტი­დან, სა­დაც სი­ჭა­ბუ­კე გაქვს გა­ტა­რე­ბუ­ლი”. პრო­ფე­სო­რი ორ­მოც­და­ცა­მე­ტი წლის იყო და სა­­ბა­ზა­ნოს თა­რო­ზე გა­ჭა­ღა­რა­ვე­ბუ­ლი სა­ფეთ­­ლე­ბის­­ვის სა­ღე­ბა­ვის ფლა­კონს, და­მაწყ­ნა­რე­ბელ წამ­ლებს, ან­ტი­დეპ­რე­სან­ტებს და ბუ­­სი­ლის სან­­ლებს ინ­­ხავ­და. იმ წუ­თას სუს­ტი თავ­­რუს­­ვე­ვა იგრ­­ნო. კე­ფა­ში საყ­ვი­რე­ბის ხმა­­რი სცემ­და. ას­­თი რამ ად­რეც მოს­­ლია. მას შემ­დეგ, რაც ბიბ­ლი­­თე­კის წიგ­ნე­ბი­დან წვნი­­ნის დამ­ზა­დე­ბა დას­ჩემ­და, ატ­ყობ­და, რომ თვა­ლე­ბი უბ­ნელ­დე­ბო­და და წყვდი­ად­ში უც­ნა­­რი ან­ტი­კუ­რი ღვთა­­ბე­ბი ჩნდე­ბოდ­ნენ ხოლ­მე. ჩვე­­ლებ­რივ, ეს სულ რამ­დე­ნი­მე წუთს გრძელ­დე­ბო­და. ამ­ჯე­რად იგრ­­ნო, რომ შე­ტე­ვა უკ­ვე სე­რი­­ზულ სა­ხეს იღ­ებ­და.

    © ”არილი”

  • პროზა (თარგმანი)

    მა­ნუ­ელ ვი­სენ­ტი


    ­­­­ჰომეროსის წვნია­ნი

    ესპანურიდან თარგმნა ქეთი ჯიშიაშვილმა

    დი­ლის თერ­­მეტ სა­ათ­ზე პრო­ფე­სო­რი სახ­­ში მარ­ტო იყო და ბიბ­ლი­­თე­კის თა­რო­ებ­ზე გა­მა­ლე­ბით ეძ­ებ­და რო­მე­ლი­მე ჰე­რო­­კულ რო­მანს. მაგ­ნი­ტო­ფო­ნი ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კას უკ­რავ­და. კა­ცი გულ­მოდ­გი­ნედ სინ­ჯავ­და ყვე­ლა წიგნს, სა­ნამ ბო­ლოს და ბო­ლოს მის ხელ­ში ილ­­­დას მო­ვა­რა­ყე­ბულ­მა ას­­ებ­მა არ გა­იბ­­წყი­ნეს. რო­გორც იქ­ნა მი­აგ­ნო! უმ­ალ გად­მო­­ღო მდიდ­რუ­ლი გა­მო­ცე­მა. ამ­ჯე­რად გა­დაშ­ლა არც კი დას­ჭირ­ვე­ბია. რა ნაც­ნო­ბი იყო ღმერ­თე­ბის დი­დე­ბა, ვნე­ბე­ბი, მშვე­ნი­­რე­ბი­სა­კენ სწრაფ­ვა, გმი­რო­ბა­ნი და ლა­მა­ზი ოც­ნე­ბე­ბი. წიგნს უდ­­დე­სი სი­­მოვ­ნე­ბით სუ­ლი შე­­ბე­რა და სამ­ზა­რე­­ლო­სა­კენ გა­­მარ­თა. იქ პრო­დუქ­ტებს ერ­თად თა­ვი მო­­ყა­რა და საყ­ვა­რე­ლი კერ­ძის მომ­ზა­დე­ბას შე­უდ­გა: პას­ტო­რა­ლუ­რის მე­სა­მე ნა­წილს ღი­ღი­ნით გაფ­­­­ნა ხახ­ვი და ორი კბი­ლი ნი­­რი, მე­რე ქვა­ბის ფსკერს ცო­ტა­­დე­ნი ზე­თი მო­ას­ხა და გა­ზი აან­თო. რო­ცა ყვე­ლა­ფე­რი კარ­გად ჩა­­შუ­შა, პრო­ფე­სორ­მა სა­ჭი­რო რა­­დე­ნო­ბის წყა­ლი, მა­რი­ლი და ცო­ტა ოხ­რა­ხუ­ში და­­მა­ტა, წიგ­ნი ქვაბ­ში ჩა­დო და რკი­ნის ხუ­ფი მჭიდ­როდ და­­ხუ­რა. “ოლ­­­დას” მდიდ­რულ­მა გა­მო­ცე­მამ ნელ ცეცხ­­ზე იწ­ყო ხარ­­ვა, თით­ქოს კომ­ბოს­ტოს ერ­თი ჩვე­­ლებ­რი­ვი თა­ვი ყო­ფი­ლი­ყოს. იმ დღეს სწო­რედ ას­ეთ კერ­­ზე ოც­ნე­ბობ­და.

    სა­ნამ წვნი­­ნი იხ­არ­შე­ბო­და, პრო­ფე­სორ­მა მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლის ფან­­რი­დან გა­და­­ხე­და. ქუ­ჩა­ში ის­ევ ის ნაც­რის­ფე­რი უს­­ხუ­რე­ბა სუ­ფევ­და, რომ­ლის ცქე­რა­შიც მარ­ტო­­ბის არ­­ერ­­მა წელ­მა ჩა­­­რა: თეთრ კა­ფელ­ში ჩას­მუ­ლი ქათ­მის მა­ღა­ზია, მე­­რე რიგ­ში გა­ჩე­რე­ბუ­ლი სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნე­ბი, ხი­ლის დახ­ლი თოკ­ზე და­კი­დუ­ლი ან­­ნა­სე­ბით, თა­ნამ­­რო­მელ­თა სი­ლუ­­ტე­ბი სა­ბუ­ღალ­­რო გან­ყო­ფი­ლე­ბის შუ­შის მიღ­მა, პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც ტრო­ტუ­არ­ზე და­ცო­ცავ­­ნენ და ხმა­მა­ღა­ლი შე­ძა­ხი­ლე­ბით რო­მე­ლი­ღაც თევზს უკ­­თებ­­ნენ რეკ­ლა­მას. იმ დი­ლით პრო­ფე­სო­რი ჩვე­­ლებ­რივ­ზე უფ­რო მოწყე­ნი­ლი იყო და თა­ვის შე­საქ­ცე­ვად ის­ევ პნევ­მა­ტუ­რი თო­ფით თა­მა­ში გა­დაწყ­ვი­ტა. იარ­­ღი კა­რა­დი­დან გად­მო­­ღო და ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კის თან­­ლე­ბით დე­რე­ფან­ში გა­ვი­და. თო­ფი ხუ­თი მცი­რე ზო­მის ტყვი­ით და­ტე­ნა. ფან­­რი­დან რამ­დე­ნი­მე სა­ინ­ტე­რე­სო ობ­­ექ­ტი მო­ჩან­და, მაგ­რამ კაც­მა ამ­ჯე­რად კუთხე­ში მჯდომ ხი­ლის გამ­ყიდ­ველ­თან გა­დაწყ­ვი­ტა გა­ხუმ­რე­ბა. ტრო­პი­კუ­ლი ან­­ნა­სე­ბი ჰა­ერ­ში ისე ლივ­ლი­ვებ­­ნენ, რო­გორც სან­ჩეს კო­ტა­ნის ნა­ტურ­მორ­­ში. პრო­ფე­სო­რი ფან­­რის რა­ფას და­ეყ­­­ნო. ტე­ლეს­კო­პის ფო­კუ­სი სა­სურ­ველ წერ­ტილს და­­მიზ­ნა, ღრმად ჩა­­სუნ­­ქა და ჩახ­მახს გა­მოჰ­­რა. ან­­ნა­სი ძლი­­რად შე­ირ­ხა და მო­ცე­ლი­ლი­ვით ჩა­ვარ­და პა­მიდ­­რი­ან კა­ლათ­ში. იმ­ავ წამს ვაჭ­რის წყევ­ლა-კრულ­ვა გა­ის­მა.

    – ის­ევ ის არ­ის, ის ძაღ­ლიშ­ვი­ლი!

    – ეს რა­ღა იყო?

    – მკვლე­ლი, რო­მე­ლიც ჩემს სა­ქო­ნელს ესვ­რის!

    – რა სიმ­ხე­ცეა!

    – უკ­ვე მე­ოთხე­ჯერ აკ­­თებს ამ­ას. და­მე­ნა­ხოს, თუ კა­ცია!

    კლი­ენ­ტე­ბით გარ­შე­მორ­ტყ­მუ­ლი მე­ხი­ლე მთე­ლი ხმით გაჰ­­ვი­რო­და. გამ­­ლე­ლე­ბი ფან­­რი­სა­კენ იყ­­რე­ბოდ­ნენ იმ იმ­­დით, რომ დამ­ნა­შა­ვეს მოჰ­­რავ­­ნენ თვალს. გა­და­წე­­ლი ფან­­რის მიღ­მა კი მკვდა­რი ენ­­ბის პა­ტივ­ცე­მუ­ლი პრო­ფე­სო­რი გულ­­რი­ლად ად­ევ­ნებ­და თვალს ქუ­ჩა­ში ატ­­ხილ ალ­­­ქოთს და ცდი­ლობ­და, ცი­ვად გა­ნე­სა­ჯა ამ სო­ცი­­ლუ­რი ჯგუ­ფის მოქ­მე­დე­ბა. ის­­ნი მხო­ლოდ უს­­სუ­რი ჭი­ან­­ვე­ლე­ბი იყვ­ნენ. საკ­მა­რი­სი იყო, ერ­თა­დერ­თხელ ეს­რო­ლა ხი­ლის­­ვის, რომ ეს პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი სა­ში­ნელ ძრწო­ლას აეტ­­ნა. ნე­ტავ რა მოხ­დე­ბო­და, მარ­­ლა რომ გა­მო­ეკ­რა ჩახ­მა­ხი­სათ­ვის? იმ წუ­თას ის­ევ და­­უფ­ლა შეგ­­­ნე­ბა, რომ შე­ეძ­ლო ღმერ­თად ქცე­­ლი­ყო და მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლი­დან ემ­არ­თა ქვე­ყა­ნა. ამ­­სო­ბა­ში სპექ­ტაკ­ლიც დამ­თავ­­და.

    გმი­რი სა­­ბა­ზა­ნო­სა­კენ გა­­მარ­თა. შარ­დის ბუშ­ტი გა­­თა­ვი­სუფ­ლა და სარ­კე­ში ჩა­­ხე­და. სულ არ შეც­­ლი­ლი­ყო. სა­კუ­თა­რი გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბის და­ნახ­ვა­ზე ფსი­ქო­­ნა­ლი­ტი­კო­სის სიტყ­ვე­ბი გა­ახ­სენ­და: “შე­გიძ­ლია ჩათ­ვა­ლო, რომ გარ­­ვე­­ლი დრო­ის მან­ძილ­ზე არ­­ფე­რი გე­მუქ­რე­ბა. შენს ტვინს უს­აშ­ვე­ლო არ­­ფე­რი სჭირს. ოღ­ონდ გახ­სოვ­დეს, რომ ძვე­ლი სა­ბერ­­ნე­თი აღ­არ არ­სე­ბობს. გო­ნე­ბის სრულ­ყო­ფა და ოც­ნე­ბა აბს­­რაქ­ტულ სი­ლა­მა­ზე­ზე, სი­სუ­ლე­ლეა. ბედ­ნი­­რე­ბა პა­ტარ-პა­ტა­რა სი­­მოვ­ნე­ბე­ბის ნა­ზა­ვია: ყა­ვის ოხ­ში­ვა­რი და სი­გა­რე­ტი გა­ზე­თის კითხ­ვი­სას, სა­სი­­მოვ­ნო სა­­ბა­რი რეს­ტო­რან­ში, ემ­ას მკვრი­ვი საჯ­დო­მი, ხის ფი­სის შო­რე­­ლი სურ­ნე­ლი იმ პორ­ტი­დან, სა­დაც სი­ჭა­ბუ­კე გაქვს გა­ტა­რე­ბუ­ლი”. პრო­ფე­სო­რი ორ­მოც­და­ცა­მე­ტი წლის იყო და სა­­ბა­ზა­ნოს თა­რო­ზე გა­ჭა­ღა­რა­ვე­ბუ­ლი სა­ფეთ­­ლე­ბის­­ვის სა­ღე­ბა­ვის ფლა­კონს, და­მაწყ­ნა­რე­ბელ წამ­ლებს, ან­ტი­დეპ­რე­სან­ტებს და ბუ­­სი­ლის სან­­ლებს ინ­­ხავ­და. იმ წუ­თას სუს­ტი თავ­­რუს­­ვე­ვა იგრ­­ნო. კე­ფა­ში საყ­ვი­რე­ბის ხმა­­რი სცემ­და. ას­­თი რამ ად­რეც მოს­­ლია. მას შემ­დეგ, რაც ბიბ­ლი­­თე­კის წიგ­ნე­ბი­დან წვნი­­ნის დამ­ზა­დე­ბა დას­ჩემ­და, ატ­ყობ­და, რომ თვა­ლე­ბი უბ­ნელ­დე­ბო­და და წყვდი­ად­ში უც­ნა­­რი ან­ტი­კუ­რი ღვთა­­ბე­ბი ჩნდე­ბოდ­ნენ ხოლ­მე. ჩვე­­ლებ­რივ, ეს სულ რამ­დე­ნი­მე წუთს გრძელ­დე­ბო­და. ამ­ჯე­რად იგრ­­ნო, რომ შე­ტე­ვა უკ­ვე სე­რი­­ზულ სა­ხეს იღ­ებ­და.

    მა­ნუ­ელ ვი­სენ­ტი

    ჰო­მე­რო­სის წვნი­­ნი

    დი­ლის თერ­­მეტ სა­ათ­ზე პრო­ფე­სო­რი სახ­­ში მარ­ტო იყო და ბიბ­ლი­­თე­კის თა­რო­ებ­ზე გა­მა­ლე­ბით ეძ­ებ­და რო­მე­ლი­მე ჰე­რო­­კულ რო­მანს. მაგ­ნი­ტო­ფო­ნი ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კას უკ­რავ­და. კა­ცი გულ­მოდ­გი­ნედ სინ­ჯავ­და ყვე­ლა წიგნს, სა­ნამ ბო­ლოს და ბო­ლოს მის ხელ­ში ილ­­­დას მო­ვა­რა­ყე­ბულ­მა ას­­ებ­მა არ გა­იბ­­წყი­ნეს. რო­გორც იქ­ნა მი­აგ­ნო! უმ­ალ გად­მო­­ღო მდიდ­რუ­ლი გა­მო­ცე­მა. ამ­ჯე­რად გა­დაშ­ლა არც კი დას­ჭირ­ვე­ბია. რა ნაც­ნო­ბი იყო ღმერ­თე­ბის დი­დე­ბა, ვნე­ბე­ბი, მშვე­ნი­­რე­ბი­სა­კენ სწრაფ­ვა, გმი­რო­ბა­ნი და ლა­მა­ზი ოც­ნე­ბე­ბი. წიგნს უდ­­დე­სი სი­­მოვ­ნე­ბით სუ­ლი შე­­ბე­რა და სამ­ზა­რე­­ლო­სა­კენ გა­­მარ­თა. იქ პრო­დუქ­ტებს ერ­თად თა­ვი მო­­ყა­რა და საყ­ვა­რე­ლი კერ­ძის მომ­ზა­დე­ბას შე­უდ­გა: პას­ტო­რა­ლუ­რის მე­სა­მე ნა­წილს ღი­ღი­ნით გაფ­­­­ნა ხახ­ვი და ორი კბი­ლი ნი­­რი, მე­რე ქვა­ბის ფსკერს ცო­ტა­­დე­ნი ზე­თი მო­ას­ხა და გა­ზი აან­თო. რო­ცა ყვე­ლა­ფე­რი კარ­გად ჩა­­შუ­შა, პრო­ფე­სორ­მა სა­ჭი­რო რა­­დე­ნო­ბის წყა­ლი, მა­რი­ლი და ცო­ტა ოხ­რა­ხუ­ში და­­მა­ტა, წიგ­ნი ქვაბ­ში ჩა­დო და რკი­ნის ხუ­ფი მჭიდ­როდ და­­ხუ­რა. “ოლ­­­დას” მდიდ­რულ­მა გა­მო­ცე­მამ ნელ ცეცხ­­ზე იწ­ყო ხარ­­ვა, თით­ქოს კომ­ბოს­ტოს ერ­თი ჩვე­­ლებ­რი­ვი თა­ვი ყო­ფი­ლი­ყოს. იმ დღეს სწო­რედ ას­ეთ კერ­­ზე ოც­ნე­ბობ­და.

    სა­ნამ წვნი­­ნი იხ­არ­შე­ბო­და, პრო­ფე­სორ­მა მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლის ფან­­რი­დან გა­და­­ხე­და. ქუ­ჩა­ში ის­ევ ის ნაც­რის­ფე­რი უს­­ხუ­რე­ბა სუ­ფევ­და, რომ­ლის ცქე­რა­შიც მარ­ტო­­ბის არ­­ერ­­მა წელ­მა ჩა­­­რა: თეთრ კა­ფელ­ში ჩას­მუ­ლი ქათ­მის მა­ღა­ზია, მე­­რე რიგ­ში გა­ჩე­რე­ბუ­ლი სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნე­ბი, ხი­ლის დახ­ლი თოკ­ზე და­კი­დუ­ლი ან­­ნა­სე­ბით, თა­ნამ­­რო­მელ­თა სი­ლუ­­ტე­ბი სა­ბუ­ღალ­­რო გან­ყო­ფი­ლე­ბის შუ­შის მიღ­მა, პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც ტრო­ტუ­არ­ზე და­ცო­ცავ­­ნენ და ხმა­მა­ღა­ლი შე­ძა­ხი­ლე­ბით რო­მე­ლი­ღაც თევზს უკ­­თებ­­ნენ რეკ­ლა­მას. იმ დი­ლით პრო­ფე­სო­რი ჩვე­­ლებ­რივ­ზე უფ­რო მოწყე­ნი­ლი იყო და თა­ვის შე­საქ­ცე­ვად ის­ევ პნევ­მა­ტუ­რი თო­ფით თა­მა­ში გა­დაწყ­ვი­ტა. იარ­­ღი კა­რა­დი­დან გად­მო­­ღო და ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კის თან­­ლე­ბით დე­რე­ფან­ში გა­ვი­და. თო­ფი ხუ­თი მცი­რე ზო­მის ტყვი­ით და­ტე­ნა. ფან­­რი­დან რამ­დე­ნი­მე სა­ინ­ტე­რე­სო ობ­­ექ­ტი მო­ჩან­და, მაგ­რამ კაც­მა ამ­ჯე­რად კუთხე­ში მჯდომ ხი­ლის გამ­ყიდ­ველ­თან გა­დაწყ­ვი­ტა გა­ხუმ­რე­ბა. ტრო­პი­კუ­ლი ან­­ნა­სე­ბი ჰა­ერ­ში ისე ლივ­ლი­ვებ­­ნენ, რო­გორც სან­ჩეს კო­ტა­ნის ნა­ტურ­მორ­­ში. პრო­ფე­სო­რი ფან­­რის რა­ფას და­ეყ­­­ნო. ტე­ლეს­კო­პის ფო­კუ­სი სა­სურ­ველ წერ­ტილს და­­მიზ­ნა, ღრმად ჩა­­სუნ­­ქა და ჩახ­მახს გა­მოჰ­­რა. ან­­ნა­სი ძლი­­რად შე­ირ­ხა და მო­ცე­ლი­ლი­ვით ჩა­ვარ­და პა­მიდ­­რი­ან კა­ლათ­ში. იმ­ავ წამს ვაჭ­რის წყევ­ლა-კრულ­ვა გა­ის­მა.

    – ის­ევ ის არ­ის, ის ძაღ­ლიშ­ვი­ლი!

    – ეს რა­ღა იყო?

    – მკვლე­ლი, რო­მე­ლიც ჩემს სა­ქო­ნელს ესვ­რის!

    – რა სიმ­ხე­ცეა!

    – უკ­ვე მე­ოთხე­ჯერ აკ­­თებს ამ­ას. და­მე­ნა­ხოს, თუ კა­ცია!

    კლი­ენ­ტე­ბით გარ­შე­მორ­ტყ­მუ­ლი მე­ხი­ლე მთე­ლი ხმით გაჰ­­ვი­რო­და. გამ­­ლე­ლე­ბი ფან­­რი­სა­კენ იყ­­რე­ბოდ­ნენ იმ იმ­­დით, რომ დამ­ნა­შა­ვეს მოჰ­­რავ­­ნენ თვალს. გა­და­წე­­ლი ფან­­რის მიღ­მა კი მკვდა­რი ენ­­ბის პა­ტივ­ცე­მუ­ლი პრო­ფე­სო­რი გულ­­რი­ლად ად­ევ­ნებ­და თვალს ქუ­ჩა­ში ატ­­ხილ ალ­­­ქოთს და ცდი­ლობ­და, ცი­ვად გა­ნე­სა­ჯა ამ სო­ცი­­ლუ­რი ჯგუ­ფის მოქ­მე­დე­ბა. ის­­ნი მხო­ლოდ უს­­სუ­რი ჭი­ან­­ვე­ლე­ბი იყვ­ნენ. საკ­მა­რი­სი იყო, ერ­თა­დერ­თხელ ეს­რო­ლა ხი­ლის­­ვის, რომ ეს პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი სა­ში­ნელ ძრწო­ლას აეტ­­ნა. ნე­ტავ რა მოხ­დე­ბო­და, მარ­­ლა რომ გა­მო­ეკ­რა ჩახ­მა­ხი­სათ­ვის? იმ წუ­თას ის­ევ და­­უფ­ლა შეგ­­­ნე­ბა, რომ შე­ეძ­ლო ღმერ­თად ქცე­­ლი­ყო და მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლი­დან ემ­არ­თა ქვე­ყა­ნა. ამ­­სო­ბა­ში სპექ­ტაკ­ლიც დამ­თავ­­და.

    გმი­რი სა­­ბა­ზა­ნო­სა­კენ გა­­მარ­თა. შარ­დის ბუშ­ტი გა­­თა­ვი­სუფ­ლა და სარ­კე­ში ჩა­­ხე­და. სულ არ შეც­­ლი­ლი­ყო. სა­კუ­თა­რი გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბის და­ნახ­ვა­ზე ფსი­ქო­­ნა­ლი­ტი­კო­სის სიტყ­ვე­ბი გა­ახ­სენ­და: “შე­გიძ­ლია ჩათ­ვა­ლო, რომ გარ­­ვე­­ლი დრო­ის მან­ძილ­ზე არ­­ფე­რი გე­მუქ­რე­ბა. შენს ტვინს უს­აშ­ვე­ლო არ­­ფე­რი სჭირს. ოღ­ონდ გახ­სოვ­დეს, რომ ძვე­ლი სა­ბერ­­ნე­თი აღ­არ არ­სე­ბობს. გო­ნე­ბის სრულ­ყო­ფა და ოც­ნე­ბა აბს­­რაქ­ტულ სი­ლა­მა­ზე­ზე, სი­სუ­ლე­ლეა. ბედ­ნი­­რე­ბა პა­ტარ-პა­ტა­რა სი­­მოვ­ნე­ბე­ბის ნა­ზა­ვია: ყა­ვის ოხ­ში­ვა­რი და სი­გა­რე­ტი გა­ზე­თის კითხ­ვი­სას, სა­სი­­მოვ­ნო სა­­ბა­რი რეს­ტო­რან­ში, ემ­ას მკვრი­ვი საჯ­დო­მი, ხის ფი­სის შო­რე­­ლი სურ­ნე­ლი იმ პორ­ტი­დან, სა­დაც სი­ჭა­ბუ­კე გაქვს გა­ტა­რე­ბუ­ლი”. პრო­ფე­სო­რი ორ­მოც­და­ცა­მე­ტი წლის იყო და სა­­ბა­ზა­ნოს თა­რო­ზე გა­ჭა­ღა­რა­ვე­ბუ­ლი სა­ფეთ­­ლე­ბის­­ვის სა­ღე­ბა­ვის ფლა­კონს, და­მაწყ­ნა­რე­ბელ წამ­ლებს, ან­ტი­დეპ­რე­სან­ტებს და ბუ­­სი­ლის სან­­ლებს ინ­­ხავ­და. იმ წუ­თას სუს­ტი თავ­­რუს­­ვე­ვა იგრ­­ნო. კე­ფა­ში საყ­ვი­რე­ბის ხმა­­რი სცემ­და. ას­­თი რამ ად­რეც მოს­­ლია. მას შემ­დეგ, რაც ბიბ­ლი­­თე­კის წიგ­ნე­ბი­დან წვნი­­ნის დამ­ზა­დე­ბა დას­ჩემ­და, ატ­ყობ­და, რომ თვა­ლე­ბი უბ­ნელ­დე­ბო­და და წყვდი­ად­ში უც­ნა­­რი ან­ტი­კუ­რი ღვთა­­ბე­ბი ჩნდე­ბოდ­ნენ ხოლ­მე. ჩვე­­ლებ­რივ, ეს სულ რამ­დე­ნი­მე წუთს გრძელ­დე­ბო­და. ამ­ჯე­რად იგრ­­ნო, რომ შე­ტე­ვა უკ­ვე სე­რი­­ზულ სა­ხეს იღ­ებ­და.

    მა­ნუ­ელ ვი­სენ­ტი

    ჰო­მე­რო­სის წვნი­­ნი

    დი­ლის თერ­­მეტ სა­ათ­ზე პრო­ფე­სო­რი სახ­­ში მარ­ტო იყო და ბიბ­ლი­­თე­კის თა­რო­ებ­ზე გა­მა­ლე­ბით ეძ­ებ­და რო­მე­ლი­მე ჰე­რო­­კულ რო­მანს. მაგ­ნი­ტო­ფო­ნი ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კას უკ­რავ­და. კა­ცი გულ­მოდ­გი­ნედ სინ­ჯავ­და ყვე­ლა წიგნს, სა­ნამ ბო­ლოს და ბო­ლოს მის ხელ­ში ილ­­­დას მო­ვა­რა­ყე­ბულ­მა ას­­ებ­მა არ გა­იბ­­წყი­ნეს. რო­გორც იქ­ნა მი­აგ­ნო! უმ­ალ გად­მო­­ღო მდიდ­რუ­ლი გა­მო­ცე­მა. ამ­ჯე­რად გა­დაშ­ლა არც კი დას­ჭირ­ვე­ბია. რა ნაც­ნო­ბი იყო ღმერ­თე­ბის დი­დე­ბა, ვნე­ბე­ბი, მშვე­ნი­­რე­ბი­სა­კენ სწრაფ­ვა, გმი­რო­ბა­ნი და ლა­მა­ზი ოც­ნე­ბე­ბი. წიგნს უდ­­დე­სი სი­­მოვ­ნე­ბით სუ­ლი შე­­ბე­რა და სამ­ზა­რე­­ლო­სა­კენ გა­­მარ­თა. იქ პრო­დუქ­ტებს ერ­თად თა­ვი მო­­ყა­რა და საყ­ვა­რე­ლი კერ­ძის მომ­ზა­დე­ბას შე­უდ­გა: პას­ტო­რა­ლუ­რის მე­სა­მე ნა­წილს ღი­ღი­ნით გაფ­­­­ნა ხახ­ვი და ორი კბი­ლი ნი­­რი, მე­რე ქვა­ბის ფსკერს ცო­ტა­­დე­ნი ზე­თი მო­ას­ხა და გა­ზი აან­თო. რო­ცა ყვე­ლა­ფე­რი კარ­გად ჩა­­შუ­შა, პრო­ფე­სორ­მა სა­ჭი­რო რა­­დე­ნო­ბის წყა­ლი, მა­რი­ლი და ცო­ტა ოხ­რა­ხუ­ში და­­მა­ტა, წიგ­ნი ქვაბ­ში ჩა­დო და რკი­ნის ხუ­ფი მჭიდ­როდ და­­ხუ­რა. “ოლ­­­დას” მდიდ­რულ­მა გა­მო­ცე­მამ ნელ ცეცხ­­ზე იწ­ყო ხარ­­ვა, თით­ქოს კომ­ბოს­ტოს ერ­თი ჩვე­­ლებ­რი­ვი თა­ვი ყო­ფი­ლი­ყოს. იმ დღეს სწო­რედ ას­ეთ კერ­­ზე ოც­ნე­ბობ­და.

    სა­ნამ წვნი­­ნი იხ­არ­შე­ბო­და, პრო­ფე­სორ­მა მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლის ფან­­რი­დან გა­და­­ხე­და. ქუ­ჩა­ში ის­ევ ის ნაც­რის­ფე­რი უს­­ხუ­რე­ბა სუ­ფევ­და, რომ­ლის ცქე­რა­შიც მარ­ტო­­ბის არ­­ერ­­მა წელ­მა ჩა­­­რა: თეთრ კა­ფელ­ში ჩას­მუ­ლი ქათ­მის მა­ღა­ზია, მე­­რე რიგ­ში გა­ჩე­რე­ბუ­ლი სატ­ვირ­თო მან­ქა­ნე­ბი, ხი­ლის დახ­ლი თოკ­ზე და­კი­დუ­ლი ან­­ნა­სე­ბით, თა­ნამ­­რო­მელ­თა სი­ლუ­­ტე­ბი სა­ბუ­ღალ­­რო გან­ყო­ფი­ლე­ბის შუ­შის მიღ­მა, პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც ტრო­ტუ­არ­ზე და­ცო­ცავ­­ნენ და ხმა­მა­ღა­ლი შე­ძა­ხი­ლე­ბით რო­მე­ლი­ღაც თევზს უკ­­თებ­­ნენ რეკ­ლა­მას. იმ დი­ლით პრო­ფე­სო­რი ჩვე­­ლებ­რივ­ზე უფ­რო მოწყე­ნი­ლი იყო და თა­ვის შე­საქ­ცე­ვად ის­ევ პნევ­მა­ტუ­რი თო­ფით თა­მა­ში გა­დაწყ­ვი­ტა. იარ­­ღი კა­რა­დი­დან გად­მო­­ღო და ბეთ­ჰო­ვე­ნის მუ­სი­კის თან­­ლე­ბით დე­რე­ფან­ში გა­ვი­და. თო­ფი ხუ­თი მცი­რე ზო­მის ტყვი­ით და­ტე­ნა. ფან­­რი­დან რამ­დე­ნი­მე სა­ინ­ტე­რე­სო ობ­­ექ­ტი მო­ჩან­და, მაგ­რამ კაც­მა ამ­ჯე­რად კუთხე­ში მჯდომ ხი­ლის გამ­ყიდ­ველ­თან გა­დაწყ­ვი­ტა გა­ხუმ­რე­ბა. ტრო­პი­კუ­ლი ან­­ნა­სე­ბი ჰა­ერ­ში ისე ლივ­ლი­ვებ­­ნენ, რო­გორც სან­ჩეს კო­ტა­ნის ნა­ტურ­მორ­­ში. პრო­ფე­სო­რი ფან­­რის რა­ფას და­ეყ­­­ნო. ტე­ლეს­კო­პის ფო­კუ­სი სა­სურ­ველ წერ­ტილს და­­მიზ­ნა, ღრმად ჩა­­სუნ­­ქა და ჩახ­მახს გა­მოჰ­­რა. ან­­ნა­სი ძლი­­რად შე­ირ­ხა და მო­ცე­ლი­ლი­ვით ჩა­ვარ­და პა­მიდ­­რი­ან კა­ლათ­ში. იმ­ავ წამს ვაჭ­რის წყევ­ლა-კრულ­ვა გა­ის­მა.

    – ის­ევ ის არ­ის, ის ძაღ­ლიშ­ვი­ლი!

    – ეს რა­ღა იყო?

    – მკვლე­ლი, რო­მე­ლიც ჩემს სა­ქო­ნელს ესვ­რის!

    – რა სიმ­ხე­ცეა!

    – უკ­ვე მე­ოთხე­ჯერ აკ­­თებს ამ­ას. და­მე­ნა­ხოს, თუ კა­ცია!

    კლი­ენ­ტე­ბით გარ­შე­მორ­ტყ­მუ­ლი მე­ხი­ლე მთე­ლი ხმით გაჰ­­ვი­რო­და. გამ­­ლე­ლე­ბი ფან­­რი­სა­კენ იყ­­რე­ბოდ­ნენ იმ იმ­­დით, რომ დამ­ნა­შა­ვეს მოჰ­­რავ­­ნენ თვალს. გა­და­წე­­ლი ფან­­რის მიღ­მა კი მკვდა­რი ენ­­ბის პა­ტივ­ცე­მუ­ლი პრო­ფე­სო­რი გულ­­რი­ლად ად­ევ­ნებ­და თვალს ქუ­ჩა­ში ატ­­ხილ ალ­­­ქოთს და ცდი­ლობ­და, ცი­ვად გა­ნე­სა­ჯა ამ სო­ცი­­ლუ­რი ჯგუ­ფის მოქ­მე­დე­ბა. ის­­ნი მხო­ლოდ უს­­სუ­რი ჭი­ან­­ვე­ლე­ბი იყვ­ნენ. საკ­მა­რი­სი იყო, ერ­თა­დერ­თხელ ეს­რო­ლა ხი­ლის­­ვის, რომ ეს პა­ტა­რა ად­­მი­­ნე­ბი სა­ში­ნელ ძრწო­ლას აეტ­­ნა. ნე­ტავ რა მოხ­დე­ბო­და, მარ­­ლა რომ გა­მო­ეკ­რა ჩახ­მა­ხი­სათ­ვის? იმ წუ­თას ის­ევ და­­უფ­ლა შეგ­­­ნე­ბა, რომ შე­ეძ­ლო ღმერ­თად ქცე­­ლი­ყო და მე­ხუ­თე სარ­თუ­ლი­დან ემ­არ­თა ქვე­ყა­ნა. ამ­­სო­ბა­ში სპექ­ტაკ­ლიც დამ­თავ­­და.

    გმი­რი სა­­ბა­ზა­ნო­სა­კენ გა­­მარ­თა. შარ­დის ბუშ­ტი გა­­თა­ვი­სუფ­ლა და სარ­კე­ში ჩა­­ხე­და. სულ არ შეც­­ლი­ლი­ყო. სა­კუ­თა­რი გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბის და­ნახ­ვა­ზე ფსი­ქო­­ნა­ლი­ტი­კო­სის სიტყ­ვე­ბი გა­ახ­სენ­და: “შე­გიძ­ლია ჩათ­ვა­ლო, რომ გარ­­ვე­­ლი დრო­ის მან­ძილ­ზე არ­­ფე­რი გე­მუქ­რე­ბა. შენს ტვინს უს­აშ­ვე­ლო არ­­ფე­რი სჭირს. ოღ­ონდ გახ­სოვ­დეს, რომ ძვე­ლი სა­ბერ­­ნე­თი აღ­არ არ­სე­ბობს. გო­ნე­ბის სრულ­ყო­ფა და ოც­ნე­ბა აბს­­რაქ­ტულ სი­ლა­მა­ზე­ზე, სი­სუ­ლე­ლეა. ბედ­ნი­­რე­ბა პა­ტარ-პა­ტა­რა სი­­მოვ­ნე­ბე­ბის ნა­ზა­ვია: ყა­ვის ოხ­ში­ვა­რი და სი­გა­რე­ტი გა­ზე­თის კითხ­ვი­სას, სა­სი­­მოვ­ნო სა­­ბა­რი რეს­ტო­რან­ში, ემ­ას მკვრი­ვი საჯ­დო­მი, ხის ფი­სის შო­რე­­ლი სურ­ნე­ლი იმ პორ­ტი­დან, სა­დაც სი­ჭა­ბუ­კე გაქვს გა­ტა­რე­ბუ­ლი”. პრო­ფე­სო­რი ორ­მოც­და­ცა­მე­ტი წლის იყო და სა­­ბა­ზა­ნოს თა­რო­ზე გა­ჭა­ღა­რა­ვე­ბუ­ლი სა­ფეთ­­ლე­ბის­­ვის სა­ღე­ბა­ვის ფლა­კონს, და­მაწყ­ნა­რე­ბელ წამ­ლებს, ან­ტი­დეპ­რე­სან­ტებს და ბუ­­სი­ლის სან­­ლებს ინ­­ხავ­და. იმ წუ­თას სუს­ტი თავ­­რუს­­ვე­ვა იგრ­­ნო. კე­ფა­ში საყ­ვი­რე­ბის ხმა­­რი სცემ­და. ას­­თი რამ ად­რეც მოს­­ლია. მას შემ­დეგ, რაც ბიბ­ლი­­თე­კის წიგ­ნე­ბი­დან წვნი­­ნის დამ­ზა­დე­ბა დას­ჩემ­და, ატ­ყობ­და, რომ თვა­ლე­ბი უბ­ნელ­დე­ბო­და და წყვდი­ად­ში უც­ნა­­რი ან­ტი­კუ­რი ღვთა­­ბე­ბი ჩნდე­ბოდ­ნენ ხოლ­მე. ჩვე­­ლებ­რივ, ეს სულ რამ­დე­ნი­მე წუთს გრძელ­დე­ბო­და. ამ­ჯე­რად იგრ­­ნო, რომ შე­ტე­ვა უკ­ვე სე­რი­­ზულ სა­ხეს იღ­ებ­და.

    © ”არილი”

  • პოეზია

    თე­ო­ნა ბე­ქიშ­ვი­ლი


    * * *

    ის მგლე­ბი,

    შენს ბავ­­ვო­ბა­ში რომ ყმუ­ოდ­ნენ,

    რა­ღა­ცით მჯობ­ნი­ან;

    ის მგლე­ბი,

    რო­ცა ჯერ კი­დევ პა­ტა­რა იყ­­ვი

    და არც ამ­­დე­ნა მთა-გო­რე­ბი ამ­ოგ­­­დო­და,

    და არც ამ­­დე­ნა მთვა­რე ამ­ოგ­დი­­და,

    ის­ევ ყმუ­­ან,

    რო­გორც ად­რე, შენს ბავ­­ვო­ბა­ში,

    და მარ­თა­ლია, ზამ­თარ­შიც კი გა­იშ­ვი­ათ­და მა­თი ყმუ­­ლი,

    თუ შეყ­მუვ­ლე­ბენ, ის­ევ ისე, რო­გორც ად­რე,

    რო­გორც წლე­ბის წინ,

    და რა­ღა­ცით მჯობ­ნი­ან მგლე­ბი,

    რად­გან ჩე­მი ყმუ­­ლი სევ­დი­სა­გან და­იშ­რი­ტა,

    რად­გან მე მახ­სოვს…

    რად­გან შენ აღ­არ ხარ

    და დი­დი ხა­ნია, შენს მა­გივ­რად შენს ხსოვ­ნას ვუფ­­თხილ­დე­ბით,

    წლე­ბი მი­დის, ხსოვ­ნა იზრ­დე­ბა

    და ჩვენ ყვე­ლას გვი­ხა­რია,

    რომ ასე გვახ­სოვ­ხარ,

    და ვერ ვამ­­ნევთ

    ამ ხსოვ­ნი­სა­გან თა­ვად რო­გორ პა­ტა­რავ­დე­ბი…

    და ამ­­თაც მჯობ­ნი­ან მგლე­ბი.

    გა­ნა მათ ახ­სოვთ შარ­შან­დე­ლი მთვა­რე ან­და შარ­შან­წინ­დე­ლი შიმ­ში­ლო­ბა,

    მე კი ყვე­ლა­ფე­რი მა­მახ­სოვ­­დე­ბა

    და ამ ხსოვ­ნის­გან მეც­ვი­თე­ბა სა­ცე­ცე­ბი.

    უნ­და რო­გორ­მე გი­ღა­ლა­ტო,

    უნ­და რო­გორ­მე შე­გი­ძუ­ლო,

    უნ­და გაგ­ყი­დო

    და ბო­ლოს სა­ერ­თოდ გა­და­გი­ვიწყო,

    რომ მე­რე, რო­ცა სავ­სე მთვა­რე ამ­­გორ­დე­ბა,

    მგლის მში­­რი კუ­ჭი­ვით ამ­ეწ­ვას უშ­­ნო­ბა,

    და­გი­ჩო­ქო, შე­მოგ­­მუვ­ლო

    და შე­მო­გიბ­რუნ­დე…

    * * *

    არ­ის დრო დღე-ღა­მე­ში,

    რო­ცა მე მარ­­ლა თა­ვის უფ­­ლი ვარ,

    გა­მოღ­ვი­ძე­ბა,

    რო­ცა ღა­მის კოშ­მა­რე­ბი გამ­­ნა­რი ცვი­ლი­ვით ტრი­­ლე­ბენ თავ­ში,

    რო­ცა შე­მიძ­ლია მათ­გან ნე­ბის­მი­­რი რამ გა­მოვ­ძერ­წო

    ან­და სუ­ლაც ფე­ხებ­ზე მი­ვიკ­რა,

    რა­თა მე­რე ფეხ­შიშ­ვე­ლამ აღ­ვი­ბეჭ­დო დე­და­მი­წა,

    ან­და პა­წა­წი­ნა ლექ­სე­ბი გა­მოვ­ძერ­წო,

    ან­და იმ­­დი­­ნი დღის გან­რი­გი,

    ან კი­დევ რა­ღაც…

    არ­ის დრო დღე-ღა­მე­ში,

    რო­ცა მე გან­­საზ­­­რავ ჩემს ბე­დის­წე­რას

    და თუ რა­მე მო­მე­კითხე­ბა,

    ნუ მომ­კითხავთ დღის­­ვის, ნურც ღა­მის­­ვის,

    მხო­ლოდ გა­მოღ­ვი­ძე­ბის­­ვის მა­გე­ბი­ნეთ პა­სუ­ხი…

    ნაც­რის­ფე­რი ლა­იტ­მო­ტი­ვი

    და­უგ­ვე­ლი კი­ბე­­ბი,

    მა­კუ­ლა­ტუ­რა­დაც უვ­არ­გი­სი, გა­დაყ­რი­ლი წიგ­ნე­ბის გრო­ვა

    და ათ­ას­­ვა­რი ხა­რა­ხუ­რა

    მა­ცი­ლებს მე

    ბნე­ლი სარ­და­ფის ლა­ბი­რინ­თებ­ში.

    მარ­ცხ­ნივ, მარ­­­ნივ, ის­ევ მარ­ცხ­ნივ,

    ცალ ხელ­ში სან­­ლით,

    მე­­რე­ში გა­სა­ღე­ბით,

    ძლივს ვა­ხერ­ხებ ავხ­­ნა ბოქ­ლო­მი.

    რკი­ნის კა­რი სა­ნამ ჩარ­ჩოს მოს­ცილ­დე­ბა,

    ერთხელ ცი­ვად გა­იხ­მა­­რებს

    და უკ­ვე აქა ვარ, აქ,

    სა­კუ­თარ სამ­­ლო­ბე­ლო­ში,

    რო­მე­ლიც ორი ათ­­­ლი წლის წინ

    ბი­ნას­თან ერ­თად ერ­გოთ ჩემს მშობ­ლებს

    უს­არ­გებ­ლო ნივ­თე­ბის და ზამ­­რის მა­რა­გის

    შე­სა­ნა­ხა­ვად.

    მე უკ­ვე აღ­­რა ვარ პა­ტა­რა

    და შიშ­საც,

    დი­დი ხა­ნია, ვძლიე,

    და ამ­­თაც,

    დი­დი ხა­ნია, შე­ვე­გუე, –

    სარ­და­ფის ბი­ნად­რებს,

    რომ­ლე­ბიც, არ ვი­ცი, რა ხნი­დან,

    მაგ­რამ ნამ­­ვი­ლად აქ სახ­ლო­ბენ,

    ამ ხუ­თი­ოდ კვად­რა­ტულ მეტ­­ში…

    ის­­ნი ნამ­­ვი­ლად ად­­მი­­ნე­ბი არ­­ან,

    ყო­ველ შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ად­­მი­­ნის აქვთ თა­ვი, ტა­ნი, ხე­ლი და ფე­ხი,

    ტან­ზეც ჩვენ­სა­ვით ტან­საც­მე­ლი აც­ვი­ათ,

    ოღ­ონდ და­ძონ­ძი­ლი,

    და კი­დევ –

    ფე­რი აქვთ გა­ნურ­ჩევ­ლად ნაც­რის­ფე­რი,

    თუ შემ­თხ­ვე­ვით სან­­ლის ალ­მა

    ყვით­ლად არ გა­და­ურ­ბი­ნა ჩამ­­რალ სა­ხე­ებ­ზე.

    მე არ ვი­ცი, რო­გორ ცხოვ­რო­ბენ ის­­ნი აქ,

    ამ ჩა­კე­ტილ სივ­­ცე­ში,

    მაგ­რამ შე­ვეჩ­ვიე მათ არ­სე­ბო­ბას.

    ერ­თი, მა­გა­ლი­თად,

    აი ამ მა­მა­ჩე­მის­­რო­ინ­დე­ლი და მოწ­ნუ­ლი ოც­ლიტ­რი­­ნის უკ­ან ცხოვ­რობს,

    მე­­რე – უზ­არ­მა­ზარ ჩან­თას ეფ­­რე­ბა,

    რო­მელ­შიც ნახ­მა­რი ფეხ­საც­მე­ლე­ბი და კი­დევ რა­ღა­ცე­­ბია,

    მე­სა­მე და მე­ოთხე –

    ძვე­ლი თუ­ჯის ფე­ჩის ქვეშ ცხოვ­რო­ბენ,

    მე­ხუ­თე – მე­სა­მე თა­რო­ზე

    სა­ფა­რის გა­რე­შე კუთხე­შია მი­კუნ­ჭუ­ლი,

    და ასე შემ­დეგ…

    მა­თით სავ­სე არ­ის მთე­ლი სარ­და­ფი.

    მაგ­რამ ჩემ­­ვის სრუ­ლი­ად გა­­გე­ბა­რია მა­თი ცხოვ­რე­ბა,

    გა­­გე­ბა­რია, რა ას­ულ­­­მუ­ლებთ,

    რად­გან აქ,

    ამ ხუ­თი­ოდ კვად­რა­ტულ მეტ­­ში,

    არ­­ფე­რი არ იცვ­ლე­ბა მა­თი არ­სე­ბო­ბით.

    ის­­ნი არ­ას­­როს არ იპ­­რა­ვენ არ­­ნა­ირ საჭ­მელს,

    არც არ­­ნა­ირ კვალს არ ტო­ვე­ბენ,

    მხო­ლოდ სუნ­­­ვა,

    ერთ­­რო­­ლად მშვი­დი­ცა და და­ძა­ბუ­ლიც,

    მახ­ვედ­რებს, რომ ცოცხ­ლე­ბი არ­­ან,

    და თით­ქოს ერ­თა­დერ­თი რამ სჭირ­დე­ბათ –

    არ შე­ვიმ­­ნიო

    და არ და­ვარ­­ვიო მა­თი საკ­რა­ლუ­რი წეს­რი­გი…

    მხო­ლოდ გას­­ლი­სას,

    რო­ცა, მა­გა­ლი­თად, სა­­მე­დოდ და­ვა­ბი­ნა­ვებ მაყ­­ლის მუ­რა­ბას,

    მეჩ­ვე­ნე­ბა, რომ ის­­ნი

    და­ბუ­ჟე­ბუ­ლი სხე­­ლე­ბით დგე­ბი­ან ფეხ­ზე,

    შლი­ან ხე­ლებს

    და ნაც­რის­ფე­რი ყვა­ვე­ბი­ვით მშვი­დი რწე­ვით მი­მა­ცი­ლე­ბენ.

    და მე­რე, ღა­მით, და­ძი­ნე­ბის წინ

    თბილ სა­წოლ­ში

    არ მცილ­დე­ბა მა­თი ხა­ტე­ბა.

    ზოგ­ჯერ ვფიქ­რობ,

    რომ რა­ღაც უს­აშ­ვე­ლო, უფ­ორ­მო დე­მო­ნი ვარ

    და ღმერ­თე­ბის მთე­ლი მოდ­­მა ბნელ სარ­დაფ­ში მყავს ჩა­კე­ტი­ლი,

    ზოგ­ჯერ პი­რი­ქით,

    თა­ვი კა­ცობ­რი­­ბის მხსნე­ლი მგო­ნია,

    რად­გან ყუ­რად­ღე­ბით ვი­ნა­ხავ უწ­მინ­დუ­რე­ბით სავ­სე დი­ლე­გის გა­სა­ღებს…

    ის­იც მი­ფიქ­რია, გა­მო­ვუ­ძა­ხო მი­ლი­ცი­ას

    და ეს ვე­ლუ­რე­ბი წა­ვაყ­ვა­ნი­ნო სად­მე,

    სა­დაც ას­წავ­ლი­ან ცხოვ­რე­ბას

    ჩვენ­ნა­ირს,

    მაგ­რამ მი­ლი­ცია სა­ხელ­­წი­ფოს ნა­წი­ლია,

    სა­ხელ­­წი­ფოს კი არ სცა­ლია ჩე­მი სარ­და­ფის ბი­ნად­რე­ბის­­ვის.

    ას­ეც და ის­ეც,

    მე ვგრძნობ რა­ღაც უც­ნა­ურ პა­სუ­ხის­­გებ­ლო­ბას,

    რა­საც ის­იც ამ­ძაფ­რებს, რომ ასე მგო­ნია, თოთხ­მე­ტი-თექ­­­მე­ტი წლი­სა­ნი არ­­ან

    და არც იცვ­ლე­ბი­ან,

    არც ხდე­ბი­ან, არც სუქ­დე­ბი­ან

    და ყვე­ლა­ზე ცუ­დი ისაა,

    რომ არ­­ფე­რი არ იცვ­ლე­ბა წლე­ბის მან­ძილ­ზე…

    და კი­დევ ერ­თი,

    ღამ­ღა­მო­ბით,

    იმ ნაც­რის­ფერ მო­ქა­ნა­ვე ლან­დებ­თან ერ­თად,

    მახ­სენ­დე­ბა ხოლ­მე სა­ბავ­შო ბა­ღის ბო­ლო ზე­­მი,

    რო­ცა უკ­ვე დი­დებს –

    ხუ­თი წლი­სებს,

    სტუმ­რად გვეწ­ვივ­ნენ ბავ­­­თა სახ­ლის აღ­საზ­­დე­ლე­ბი.

    ის­­ნი უკ­ვე სკო­ლის ას­­კის იყვ­ნენ

    და რა­ღაც პი­­ნე­რულ, ჩე­კის­ტურ მონ­ტაჟს წარ­მო­ად­გენ­­ნენ.

    და მახ­სოვს კი­დევ ერ­თი, ნაც­რის­ფე­რი, თავ­ხო­ტო­რა ბი­ჭი,

    რო­მე­ლიც მონ­ტაჟ­ში მო­ნა­წი­ლე­­ბას არ იღ­ებ­და,

    მას ევ­­ლა ორ­­მის­ხე­ლა მუ­ყა­ოს ლე­ნი­ნის უკ­ან დგო­მა,

    რომ ბე­ლა­დის ფი­გუ­რა

    შუა სცე­ნა­ზე არ წაქ­ცე­­ლი­ყო.

    და თუ­კი ზოგ­ჯერ თავს გა­მოს­წევ­და

    და არ­აფ­რის­­­­მე­ლი თვა­ლე­ბით დარ­ბაზს გა­მო­ხე­დავ­და,

    უმ­კაც­რე­სი მას­წავ­ლებ­ლის მზე­რა აიძ­­ლებ­და – ის­ევ და­მა­ლუ­ლი­ყო,

    და ნაც­რის­ფე­რი ბავ­­ვე­ბის გრო­ვა გვიმ­ღე­რო­და

    სიმ­ღე­რას დე­და­ზე.

    ეს მო­გო­ნე­ბა, რა თქმა უნ­და, ზედ­მე­ტად სენ­ტი­მენ­ტა­ლუ­რია,

    მაგ­რამ რა­ტომ­ღაც იმ ბი­ჭის სა­ხეც

    მო­დის ხოლ­მე მო­ქა­ნა­ვე ლან­დებ­თან ერ­თად

    და თით­ქოს ერ­თად მთხო­ვენ ხოლ­მე პა­სუხს რა­ღა­ცა­ზე,

    და ვე­რაფ­რით ვერ გა­ვი­გე,

    აქვთ თუ არა რა­მე სა­ერ­თო…

    წლე­ბი მი­დი­ან,

    არ­­ფე­რი არ იცვ­ლე­ბა

    და მეც იმ­­თი უხ­მა­­რო არ­სე­ბო­ბა

    მიმ­­ვე­ბა უცვ­ლელ ლა­იტ­მო­ტი­ვად.

    ხო­ლო კე­დელ­ზე, შე­მო­სას­­ლელ­ში, სა­შუ­­ლო ზო­მის ლურ­­მან­ზე,

    კი­დია მო­დი­დო გა­სა­ღე­ბი,

    კი­დია ისე,

    რო­გორც შე­იძ­ლე­ბა გა­სა­ღე­ბი ეკ­­დოს –

    ჩვე­­ლებ­რი­ვად,

    მაგ­რამ მე სულ ვე­ლო­დე­ბი მო­ვი­დეს ვინ­მე,

    მო­ითხო­ვოს, გა­და­­ბა­როს

    და და­მამ­­ვი­დოს,

    რომ მე არ­­ფე­რი მო­მე­კითხე­ბა…

    © “არილი”

  • პოეზია

    ანდ­რო ბუ­ა­ჩი­ძე


    * * *

    ყინ­ვავ და თო­შო, გულ­შემ­წირ­ვე­ლო,

    ჩემს ღრმა სო­რო­ში რა­ტომ მომ­ბუ­ზე,

    მე ახ­ლაც ვხე­დავ – მწუხ­რის ფრინ­ვე­ლი

    თა­ვის ჩრდილს რო­გორ აფ­ენს კორ­პუ­სებს.

    მზე რო­გორ გაშ­ლის ხოლ­მე ზო­ნა­რებს

    სა­ხუ­რა­ვებ­ზე და ბათ­ქა­შებ­ზე,

    და მეც აქა ვარ – წყნა­რი მო­ზა­რე

    წარ­მოდ­გე­ნა­ში სივ­­ცეს ვა­შე­ნებ.

    სა­ღა­მო მად­გას ჭრე­ლი ჩი­თი­ვით

    და წა­ფერ­დე­ბულ სუ­რათს შევ­ტი­რი,

    სა­ით გაფ­რინ­­ნენ მწუხ­რის ჩი­ტე­ბი

    ამ­­­­ბით ფრთა­შე­ჭე­დილ­ნი?

    ამ გა­რე­­ბანს გა­და­­­რეს,

    სა­დაც ლან­­შაფ­ტი გა­დამ­­­­რე­­ლა,

    ან რას იზ­ამ­­ნენ ნე­ტავ უარ­ესს,

    რომ არ ეფ­რი­ნათ ასე ხვე­­ლად?

    ეს კა­ცი ჩე­მი მე­გო­ბა­რია,

    ქა­ლაქ­გა­რეთ რომ მი­დის გზაწ­­რილ­ზე

    და მხრით მი­ათ­რევს აბ­გას გვა­რი­ანს

    და შე­იძ­ლე­ბა მის­­ვის გაწ­ვიმ­დეს, –

    და შე­იძ­ლე­ბა შეხ­­­ნენ მგზავ­რე­ბი,

    მინ­დორ­ში ლუკ­მის გა­დამ­ტეხ­ველ­ნი,

    ჩემ­სა­ვით მწუხ­რის ჟამს მო­ზა­რე­ნი

    და ამ ცხოვ­რე­ბის უნ­დო მეხ­რე­ნი.

    ყინ­ვავ და თო­შო, გულ­შემ­წირ­ვე­ლო,

    გა­და­მა­ხე­დე ჩე­მი ფან­­რი­დან, –

    რო­გორ მიფ­რი­ნავს მწუხ­რის ფრინ­ვე­ლი

    კორ­პუ­სებს შო­რის მოძ­რავ აჩრ­დი­ლად.

    ის ხომ მაც­ნეა მთე­ლი მა­სი­ვის

    და­ღა­მე­ბი­დან და­ღა­მე­ბამ­დე,

    სა­დაც სხი­ვე­ბი მწუხ­­ში გას­­რი­ლი

    სა­სო­წარ­­ვე­თილ ალ­ვებს ღე­ბა­ვენ.

    ბარ­გი-ბარ­ხა­ნა უკ­ვე ახ­­კეს

    მათხოვ­რებ­მა და კვარ­­ლის გლა­ხებ­მა,

    მზის ათ­­ნა­თი ად­გას სა­ხინ­­ლეს

    და ბინ­დი ფა­რავს სახ­ლებს ნა­ხევ­რად.

    ძაღ­ლი

    დამ­­რალ ჰა­ერ­ში მი­წი­დან ცამ­დე

    შენ ჩემს უბ­რა­ლო ცხოვ­რე­ბას ჰყვე­ბი,

    არ მე­გო­ნა თუ იტ­ყო­დი ამ­დენს

    ხმა­ჩახ­რინ­წუ­ლი გაბ­მუ­ლი ყე­ფით.

    ეგ ხმა ემს­­­რე­ვა ნა­თუ­რებს, ბო­ძებს,

    გა­რა­ჟებ­სა და მბჟუტ­ვა­რე ჯი­ხურს

    და აღ­არ ფიქ­რობს გაფ­რე­ნილ დრო­ზე,

    რო­მე­ლიც აქ­ვე გა­დატყ­და ჯი­ქურ.

    რო­გორ ამ­ოთ­­ვამ ამ­ხე­ლა ნაღ­ველს

    და შე­ნი ყე­ლის ფა­ქი­ზი ხორ­ხით

    ჩე­მი ცხოვ­რე­ბის და­რა­ბებს აღ­ებ,

    ჩემს ყურ­თას­მე­ნას ძვა­ლი­ვით ლოღ­ნი.

    შენ ხარ ძაღ­ლი, მე – ად­­მი­­ნი,

    და შე­იძ­ლე­ბა მეც ვიქ­ცე ძაღ­ლად,

    და ამ­ის­თა­ნა რა დარ­დი არ­ის,

    მი­წი­დან ცამ­დე რომ ად­ის მაღ­ლა.

    მაგ ხმით მეც­ნო­ბა მე სა­­ქაო,

    სა­­ქიო კი მიღ­მა ამ ყე­ფის

    ცახ­ცა­ხებს, ღა­მეს უნ­და აღ­გა­ვოს

    ეგ ხმა, რომ­ლი­თაც ჩემს ამ­ბავს ჰყვე­ბი.

    რო­გორც სან­თე­ლი და რო­გორც ხიწ­ვი

    გა­ზა­ვე­ბუ­ლი უძ­­რო ნაღ­­ლით,

    ამ ჩემს ღა­მე­ებს ან­­თებს ხრინ­წი

    გა­თე­ნე­ბამ­დე მყე­ფა­რი ძაღ­ლის.

    * * *

    ვი­ცი, აქ ცხოვ­რობს ჩემს სი­ახ­ლო­ვეს,

    ჩე­მი შემ­წეც და უნ­დო მგმო­ბა­რიც,

    და ის­იც ვი­ცი, ას­ეთ ახ­ლო­ბელს,

    უნ­და ვუ­წო­დო მე მე­გო­ბა­რი.

    რო­გორც სა­კუ­თარ ქსელ­ში ობ­­ბა

    ვი­ცი, ისე ვარ მეც ჩახ­ვე­­ლი,

    მარ­ტო­­ბა­ზე წუხს მარ­ტო­­ბა, –

    სველ ნი­ჟა­რა­ში სვე­ლი სხე­­ლი.

    ვი­ცი, შრი­­ლებს ხე ქვე­ყა­ნა­ზე

    და იშ­რი­­ლებს ასე დი­ლამ­დე

    ვი­ცი, მზის სხი­ვებს ქა­რი გა­დას­წევს

    სხვა მზე­­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე.

    ვი­ცი, სხვას უკ­ვე ბევ­­ჯერ ეწ­ვია

    ბე­დი უაზ­რო და უარ­­სი,

    და ცხოვ­რე­ბა რომ მთვრა­ლი ბე­ცია

    მე იმ­­ტო­მაც მხე­დავ ამ­რე­ზილს.

    ის თვი­თონ მო­ვა, თუმც შენ არ ეძ­ებ –

    ცი­ლის­წა­მე­ბა და დამ­ცი­რე­ბა,

    რად­გა­ნაც ბევ­რი სის­­ლი ჩა­რეცხეს

    ქვა­ფე­ნი­ლებ­ზე უკ­ვე წვი­მებ­მა.

    * * *

    შენს ვნე­ბებს უნ­და მჭიდ­რო ლა­გა­მი,

    რად­გან ჰა­ერ­ში ას­ვე­ტილ ნაძ­ვებს

    ლაჟ­ვარ­დის ჭე­რიც კი ვერ აკ­­ვებს

    და ქა­რიშ­ხა­ლიც კი ვე­ღარ აწ­ვენს.

    შენ გე­სალ­ტე­ბა სხე­ულ­ზე სიცხე

    და გი­ვიწ­რო­ვებს ვიწ­რო სა­ხედ­ველს,

    და სა­კუ­თა­რი თა­ვის წინ ირცხ­ვენ,

    რად­გა­ნაც ვნე­ბა ვე­ღარ გა­ხედ­ნე.

    და­ოკ­დი, მთვა­რის დის­კო იხ­რე­ბა

    და ყვა­ვი­ლი­ვით ლა­მა­ზი სხი­ვი

    შენ­თან შე­მო­აქვს, შენ კი გიხ­დე­ბა

    სხი­ვის და­ჭე­რა, ვნე­ბა რომ ღვი­ვის.

    მაღ­ლა, სულ მაღ­ლა სარ­თულ­ში, სად­ღაც,

    ეთ­ხო­ვე­ბი­ან ვი­ღაც გარ­დაც­­ლილს,

    გარ­დაც­­ლილს შუბ­­ზე უელ­ავს დამ­ღა

    მთვა­რი­სა, მე­რე დრო რომ გა­აც­ლის.

    სძი­ნავთ შენს მტევ­ნებს და მკრთალ ლო­ყებ­ზე

    ოდ­ნავ გე­ხე­ბა ძი­ლი ჩრდი­ლი­ვით,

    და გახ­­ნილ ტუ­ჩებს ფრთხი­ლად მოჰ­­ვე­ბა

    და­­ხარ­ჯა­ვი ვნე­ბის ჩი­ვი­ლი.

    * * *

    ათ­ოვს სველ სინ­დისს, ათ­ოვს სველ თვა­ლებს,

    სა­ღა­მო ავ­ლებს ხელს მო­­ჯი­რებს,

    შე­უმ­­ნე­ვე­ლი იქ­ნე­ბა მთვა­რე,

    არ შე­იძ­ლე­ბა ვინ­მეს და­ჭირ­დეს.

    და მი­ად­გე­ბა მზის სვე­ლი სხი­ვი

    ცა­რი­ელ სახ­­ში დარ­ჩე­ნილ ფინ­ჯანს,

    და ქუ­ჩის ბო­ლოს გო­გო­ნას ღი­მილს

    ეტ­ყო­ბა სიკ­­დილ-სი­ცოცხ­ლის მიჯ­ნა.

    ათ­ოვს სველ სახ­ლებს, ათ­ოვს ოჯ­­ხებს,

    ათ­ოვს სა­წო­ლებს, ათ­ოვს ხა­ლი­ჩებს,

    სვე­ლი ბი­ნე­ბი თოვ­­ში მო­ჩა­ნან

    და თოვ­ლი თოვ­­ში უნ­და და­იხ­­­ვეს.

    ვი­ცი, დავ­ტო­ვებ ამ თოვლს და თვა­ლებს,

    მინ­­­რე­ბი­სა­კენ წა­ვალ, დავ­ტო­ვებ,

    ღა­მე იწ­ვე­ბა თოვ­ლი მკვდა­რი­ვით

    და დი­ლით კვლა­ვაც უნ­და გა­თოვ­დეს.

    არც ავი და არც კარ­გი და­რია

    და შე­იძ­ლე­ბა, რომ და­­ბა­რო

    და­თოვ­ლილ ჩიხ­ში სველ ად­­მი­ანს,

    რომ ამ თოვ­ლი­ვით იყ­ოს უბ­რა­ლო.

    © “არილი”

  • ინტერვიუ

    იოს­იფ ბროდ­ს­კი

    ლო­­ელს ნე­ბის­მი­ერ ამ­ინ­­ში შე­ეძ­ლო ლექ­სე­ბის წე­რა

    ფრაგ­მენ­ტი სო­ლო­მონ ვოლ­კო­ვის წიგ­ნი­დან “სა­უბ­რე­ბი იოს­იფ ბროდ­­კის­თან”

    თარგმნა მიხო ხარაძემ

    – დი­დი ხა­ნია მინ­დო­და თქვენ­­ვის ლო­­­ლის შე­სა­ხებ მე­კითხა…

    – ჩვენ 1972 წელს გა­ვი­ცა­ნით ერთ­მა­ნე­თი “Poetry International“-ზე, სა­დაც ოდ­ენ­მა მი­მიყ­ვა­ნა. იმ სა­ღა­მოს ლო­­ელ­მა ჩე­მი ლექ­სე­ბის ინგ­ლი­სუ­რად წა­კითხ­ვა მო­ინ­დო­მა, რაც მი­სი მხრი­დან ძალ­ზე კე­თილ­შო­ბი­ლუ­რი ჟეს­ტი იყო, შემ­დეგ კი კენ­­ში, თა­ვის­თან მი­მი­პა­ტი­ჟა, სა­დაც იგი იმ ზაფხულს ის­ვე­ნებ­და. წა­მი­­რად გაჩ­­და რა­ღაც ინ­ტუ­­ტი­­რი ურ­თი­ერ­­გა­გე­ბა, თუმ­ცა ჩვენს შეხ­ვედ­რას ერთ­მა ამ­ბავ­მა შე­­შა­ლა ხე­ლი. საქ­მე იმ­­ში გახ­ლავთ, რომ იმ დროს საკ­მა­ოდ გა­ღი­ზი­­ნე­ბუ­ლი და გა­დაღ­ლი­ლი ვი­ყა­ვი მთე­ლი ამ გა­და­ად­გი­ლე­ბე­ბით: ვე­ნა, ლონ­დო­ნი, ერ­თი ბი­ნი­დან მე­­რე­ში გა­დას­­ლა და ა.შ. თა­ვი­დან მე­გო­ნა, ვა­­თუ ეს ყვე­ლა­ფე­რი დას­რულ­დეს-მეთ­ქი… მაგ­რამ ვცდი­ლობ­დი ყვე­ლა­ფე­რი გა­მე­გო და ყვე­ლა­ფე­რი ერთ­­რო­­ლად აღ­მექ­ვა. ამ­­ტო­მაც ყვე­ლა­ფე­რი რა­ღაც ერ­თი­ან ვი­ნეგ­რეტ­ში აიზ­­ლა. მახ­სოვს, ვიქ­ტო­რი­ას სად­გურ­ზე რომ მი­ვე­დი ლო­­ელ­თან გა­სამ­­ზავ­რებ­ლად და მა­ტა­რებ­ლე­ბის გან­რიგს ავ­ხე­დე, თავ­­რუ და­მეს­ხა, და­ვი­ბე­ნი. უბ­რა­ლოდ, აზ­როვ­ნე­ბის უნ­­რი დავ­კარ­გე. გა­ნა იმ­ის შე­მე­შინ­და, რომ ის­ევ სად­ღაც უნ­და გავ­­­ზავ­რე­ბუ­ლი­ყა­ვი… არა, უბ­რა­ლოდ, თვა­ლის ბა­დუ­რა მქონ­და გა­დაღ­ლი­ლი და შე­მაძ­­წუ­ნა სივ­­ცის რო­მე­ლი­ღაც ახ­ალ ვერ­სი­­ზე გა­ფიქ­რე­ბამ, რო­მე­ლიც ჩემს თვალ­წინ უნ­და გა­დაშ­ლი­ლი­ყო. ალ­ბათ წარ­მო­გიდ­გე­ნი­ათ ეს სი­ტუ­­ცია, არა?..

    – ო, რა თქმა უნ­და! ამ დროს ში­ში გე­უფ­ლე­ბა და არა ხარ დარ­­მუ­ნე­ბუ­ლი იმ­­ში…

    – …თუ რა ხდე­ბა აგ­ერ, ყუ­რის­ძირ­ში, არა? ერ­თი სიტყ­ვით, სად­გუ­რი­დან და­ვუ­რე­კე ლო­­ელს და შე­ვე­ცა­დე ვერ­ჩას­­ლის მი­ზე­ზე­ბი ამ­ეხ­­ნა, დაწ­­რი­ლე­ბით მო­მეთხ­რო ყვე­ლა­ფე­რი, მაგ­რამ ამ დროს მო­ნე­ტე­ბი და­მიმ­თავ­­და და ტე­ლე­ფო­ნიც გა­­თი­შა. ლო­­­ლი შემ­დეგ მე­უბ­ნე­ბო­და, თურ­მე ეგ­­ნა, რომ უის­ტენ­მა გა­და­მათ­­მე­ვი­ნა გამ­­ზავ­რე­ბა, რად­გა­ნაც ლო­­ელ­სა და ოდ­ენს შო­რის რა­ღაც და­ძა­ბუ­ლო­ბა არ­სე­ბობ­და. რა თქმა უნ­და, არ­­ფე­რი ამ­დაგ­ვა­რი არ ყო­ფი­ლა! უის­ტენ­მა არც იც­­და, რომ ლო­­ელ­თან შეხ­ვედ­რას ვა­პი­რებ­დი. მაგ­რამ ლო­­­ლის ეს რე­აქ­ცია ნა­თელს ჰფენს მთელ მის არ­სე­ბა­საც, იმ­ას, თუ რო­გო­რი ად­­მი­­ნი იყო რო­ბერ­ტი. არა, იგი და­კომ­­ლექ­სე­ბუ­ლი არ იყო, თუმ­ცა სა­კუ­თა­რი თა­ვის რწმე­ნა აკლ­და. რა თქმა უნ­და, ეს წმინ­და ად­­მი­­ნურ მხა­რეს ეხ­­ბა, რად­გა­ნაც, რო­გორც პო­ეტ­მა, ლო­­ელ­მა თა­ვი­სი ფა­სი კარ­გად იც­­და. ამ მხრივ მას პრობ­ლე­მე­ბი არ ჰქონ­და. ოდ­ენს თუ არ ჩავ­­­ლით, მწერ­ლუ­რი თვალ­საზ­რი­სით ას­­თი ორ­გა­ნუ­ლი ფი­გუ­რა მე არ­ას­­როს შემ­­ვედ­რია. ლო­­ელს ნე­ბის­მი­ერ ამ­ინ­­ში შე­ეძ­ლო ლექ­სე­ბის წე­რა. არა მგო­ნია, რო­ბერტს ჰქო­ნო­და პე­რი­­დე­ბი, რო­ცა იგი…

    – …იშ­რი­ტე­ბო­და…

    – ჰო. შე­საძ­ლოა მა­საც უჭ­ირ­და დრო და დრო, რო­გორც ყვე­ლა პო­ეტს, მაგ­რამ ეს არ ტან­ჯავ­და ლო­­ელს, მის თა­ნა­მედ­რო­ვე­თა­გან – დი­ლან ტო­მა­სის­გან, ჯონ ბე­რი­მა­ნის­გან, სილ­ვია პლა­თის­გან გან­­­ვა­ვე­ბით. ჩე­მი აზ­რით, სწო­რედ ამ ტან­­ვამ მი­იყ­ვა­ნა ბე­რი­მა­ნი და პლა­თი თვით­­­­ლე­ლო­ბამ­დე და არა ალ­კო­ჰო­ლიზ­­მა ან დეპ­რე­სი­ამ. ლო­­­ლი ძალ­ზე გო­ნე­ბა­მახ­ვი­ლი ად­­მი­­ნი იყო და ამ­­ვე დროს, ერთ-ეთი სა­­კე­თე­სო თა­ნა­მო­სა­უბ­რე, რო­მელ­საც კი ვიც­ნობ­დი. ოდ­­ნი აბ­სო­ლუ­ტუ­რად მო­ნო­ლო­გუ­რი იყო. რო­ცა ლო­­ელ­ზე ვფიქ­რობ, ყო­ველ­­ვის მახ­სენ­დე­ბა ხოლ­მე თა­ნა­მო­სა­უბ­რის მი­მართ მი­სი არ­­თუ გუ­ლის­ყუ­რი, არ­­მედ უზ­არ­მა­ზა­რი ყუ­რად­ღე­ბა. სა­ხის გა­მო­მეტყ­ვე­ლე­ბაც მუ­დამ კე­თი­ლი ჰქონ­და. და შენც გეს­მო­და, რომ კე­დელს არ ეს­­უბ­რე­ბო­დი, არ ეხ­ლე­ბო­დი რა­ღაც იდ­­­სინ­­რა­ზებს, არ­­მედ ელ­­პა­რა­კე­ბო­დი ად­­მი­ანს, რო­მე­ლიც გის­მენ­და. პირ­ვე­ლი შეხ­ვედ­რის შემ­დეგ, 1972 წელს, ჩვენ 1975 წლამ­დე არ გვი­ნა­ხავს ერთ­მა­ნე­თი. გვქონ­და მე­გობ­რუ­ლი მი­მო­წე­რა, რო­მე­ლიც უფ­რო ზო­გად ხა­სი­ათს ატ­­რებ­და. 1975 წელს სმიტ­კო­ლეჯ­ში ვას­წავ­ლი­დი, უეც­რად ბოს­ტო­ნი­დან და­მი­რე­კა ლო­­ელ­მა და თა­ვის­თან მი­მიწ­ვია, თა­ნაც იქ­ვე, ტე­ლე­ფო­ნით ათ­­სი კომ­­ლი­მენ­ტის თქმა მო­ას­­რო (ალ­ბათ, პირ­ვე­ლად აიღო ხელ­ში ჩე­მი წიგ­ნი). კო­მი­კურ ეპ­­ზოდს ვერც ამ­ჯე­რად გა­და­ვურ­ჩით, რად­გან ლო­­ელ­თან შე­თან­­მე­ბულ­ზე ერ­თი კვი­რით ად­რე თუ გვი­ან ჩა­ვე­დი – ზუს­ტად აღ­არ მახ­სოვს. სა­მა­გი­­როდ, კარ­გად მახ­სოვს ჩვე­ნი სა­უბ­რე­ბი, ეს ნამ­­ვი­ლი სა­ოც­რე­ბა იყო! ანა ანდ­რე­ევ­ნას შემ­დეგ, 1975 წლამ­დე (ანუ ლო­­ელ­თან შეხ­ვედ­რამ­დე) დან­ტეს შე­სა­ხებ, მა­გა­ლი­თად, არ­­ვის­თან მი­სა­უბ­რია. “ღვთა­ებ­რი­ვი კო­მე­დია” ისე იც­­და, რო­გორც ჩვენ “ევ­გე­ნი ონ­­გი­ნი”. მის­­ვის ეს ის­­თი­ვე წიგ­ნი იყო, რო­გორც ბიბ­ლია. ან ვთქვათ, “მა­ინ კამ­­ფი”, სხვა­თა შო­რის.

    – უც­ნა­­რი შე­ხა­მე­ბაა…

    – ო, ეს რთუ­ლი ის­ტო­რიაა. საქ­მე იმ­­ში გახ­ლავთ, რომ რო­ცა მე­­რე მსოფ­ლიო ომ­ის დროს ჯარ­ში გა­იწ­ვი­ეს, ლო­­ელ­მა უარი თქვა სამ­ხედ­რო სამ­სა­ხურ­ზე. იგი ურ­ყე­ვი პა­ცი­ფის­ტი იყო. და ამ­ის გა­მო ლო­­ელ­მა რა­ღაც ნო­მი­ნა­ლუ­რი სას­ჯე­ლიც კი მო­­ხა­და, გარ­­ვე­­ლი პე­რი­­დი იჯ­და, მაგ­რამ რო­ცა ომი დამ­თავ­­და, გა­მო­ირ­­ვა (პა­ცი­ფის­ტუ­რი მრწამ­სის მი­­ხე­და­ვად), რომ ფა­შიზ­მი სწო­რედ ის ბო­რო­ტე­ბა ყო­ფი­ლა, რო­მელ­თა­ნაც უნ­და გებ­­ძო­ლა. რო­გორც ჩანს, ლო­­ელს, მთე­ლი თა­ვი­სი პრინ­ცი­პუ­ლო­ბის მი­­ხე­და­ვად, მოს­ვე­ნე­ბას არ აძ­ლევ­და ეს აზ­რი და ამ­ის გა­მო, მე მგო­ნი ფა­შიზ­მის უფ­რო დაწ­­რი­ლე­ბით შეს­წავ­ლა გა­ნიზ­რა­ხა, გა­დაწყ­ვი­ტა პირ­ვე­ლი ხე­ლი­დან მი­­ღო ინ­ფორ­მა­ცია. ასე წა­­კითხა მან “მა­ინ კამ­­ფი”. მე მგო­ნი, სწო­რედ ჰიტ­ლე­რის ცნო­ბი­­რე­ბის­­ვის და­მა­ხა­სი­­თე­ბელ­მა ვულ­გა­რუ­ლო­ბამ მო­ახ­დი­ნა ლო­­ელ­ზე შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა. ეს ვულ­გა­რუ­ლო­ბა სა­კუ­თა­რი პო­­ტი­კით ხა­სი­ათ­დე­ბა. ამ­ის შე­სა­ხებ არ­­ერ­თხელ მი­ფიქ­რია. საქ­მე ისაა, რომ ნე­ბის­მი­ერ უხ­ამ­სო­ბა­ში ჭეშ­მა­რი­ტე­ბის ელ­­მენ­ტია; კა­ტას­­რო­ფუ­ლი სწო­რედ ეს გახ­ლავთ. თა­ნაც ამ­ას და­­მა­ტეთ ოდ­­ნის გან­ცხა­დე­ბა (რო­მე­ლიც და­ახ­ლო­­ბით 35-36 წლებ­ში ითქ­ვა) იმ­ის შე­სა­ხებ, რომ ჰილ­ტე­რი არ­­ფერ შუ­­შია, რომ უბ­რა­ლოდ ყვე­ლა ჩვენ­თა­გან­ში ცხოვ­რობს ეს ჰიტ­ლე­რი. “მა­ინ კამ­­ფის” შეს­წავ­ლა ლო­­ელ­თან დეპ­რე­სი­ას ერწყ­მო­და. იგი მა­ნი­­კა­ლურ-დეპ­რე­სი­­ლი ფსი­ქო­ზით იყო შეპყ­რო­ბი­ლი, რო­მელ­საც, მარ­თა­ლია არ­ას­­როს მი­­ღია კოშ­მა­რუ­ლი ფორ­მე­ბი, მაგ­რამ შე­ტე­ვე­ბი საკ­მა­ოდ ხში­რად მე­ორ­დე­ბო­და. მი­ნი­მუმ წე­ლი­წად­ში ერთხელ იგი სა­­ვად­­ყო­ფო­ში ხვდე­ბო­და ხოლ­მე. და ყო­ველ­­ვის, რო­ცა ლო­­ელს ეწ­ყე­ბო­და ეს მა­ნი­­კა­ლუ­რი პე­რი­­დე­ბი, იგი ნაც­ნო­ბებს “მა­ინ კამპფს” აჩ­ვე­ნებ­და ხოლ­მე, რო­გორც თა­ვის საყ­ვა­რელ წიგნს. ეს იყო სიგ­ნა­ლი, რომ ლო­­­ლი “ვერ იყო”. მე მგო­ნი, ას­ეთ ვი­თა­რე­ბა­ში იგი – გარ­­ვე­ულ­წი­ლად – ჰიტ­ლერ­თან აიგ­­ვებ­და თავს. ამ­ას ძალ­ზე უბ­რა­ლო სარ­ჩუ­ლი ჰქონ­და: აზ­რი იმ­ის შე­სა­ხებ, რომ მე ცუ­დი ად­­მი­­ნი ვარ, ბო­რო­ტე­ბის წარ­მო­მად­გე­ნე­ლი, არა? სი­ნამ­­ვი­ლე­ში კი ას­­თი მა­ნია გა­ცი­ლე­ბით უფ­რო მი­სა­ღე­ბია, ვიდ­რე ის, რო­ცა ად­­მი­­ნი ქრის­ტეს­თან ან ნა­პო­ლე­ონ­თან აიგ­­ვებს თავს. ჰიტ­ლე­რის მა­გა­ლი­თი, მე მგო­ნი, უფ­რო ახ­ლოს დგას სი­ნამ­­ვი­ლეს­თან.

    – ხომ არ ფიქ­რობთ, რომ ყვე­ლა­ფე­რი ეს გარ­­ვე­ულ ფსი­ქო­ლო­გი­ურ და შე­საძ­ლოა, ინ­ტე­ლექ­ტუ­­ლურ თა­ვაშ­ვე­ბუ­ლო­ბა­ზე მეტყ­ვე­ლებს?

    – შე­საძ­ლოა ას­ეც იყ­ოს. ლო­­­ლი გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ინ­ტუ­­ცი­ით იყო და­ჯილ­დო­ვე­ბუ­ლი. ინ­ტე­ლექ­ტუ­­ლუ­რი თა­ვაშ­ვე­ბუ­ლო­ბა – რო­ცა ყუ­რად­ღე­ბას აღ­არ აქ­ცევ დე­ტა­ლებს და გან­ზო­გა­დე­ბის­კენ ისწ­რა­ფი – გარ­­ვე­ულ­წი­ლად ყვე­ლა იმ ად­­მი­­ნის­­ვი­საა და­მა­ხა­სი­­თე­ბე­ლი, ვი­საც ლი­ტე­რა­ტუ­რას­თან რა­­მე აქვს სა­ერ­თო. გან­სა­კუთ­რე­ბით ეს კაზ­მულ სიტყ­ვი­­რე­ბას ეხ­­ბა. ლო­­ელს შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ფორ­მუ­ლი­რე­ბე­ბი ჰქონ­და და ყვე­ლა­ზე მე­ტად მას­ში ის მომ­წონ­და, რომ ასპ­რო­ცენ­ტი­­ნი ამ­­რი­კე­ლი იყო. მა­ღი­ზი­­ნებს არ­ას­რულ­ფა­სოვ­ნე­ბის ეს კომ­­ლექ­სი, რო­მე­ლიც გა­ნათ­ლე­ბულ ამ­­რი­კე­ლებს ახ­­სი­­თებთ ევ­რო­პე­ლებ­თან მი­მარ­თე­ბა­ში. ეზ­რა პა­უნ­დი ან ვინ­მე სხვა, გარ­ბის ევ­რო­პა­ში და იქ­­დან გაჰ­­ვი­რის, რომ ამ­­რი­კე­ლე­ბი ღო­რე­ბი არ­­ან და ა.შ. ჩემ­ზე ეს ის­­ვე ცუდ შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბას ტო­ვებს, რო­გორც ვულ­გა­რუ­ლი მე­და­სავ­ლე­თე­­ბა რუ­სეთ­ში. ლო­­ელ­ში ას­­თი რა­ღაც სა­ერ­თოდ არ იყო.

    © “არილი”